16.09.2022, 12:23

Yapmak yıkmanın çok önündeydi

Öncelikle, uzun sayılabilecek bir aradan sonra kaleme aldığım “Kendimi Yonttum!” başlıklı yazıma gösterilen teveccühten ve gönderilen onlarca nazik mesajdan dolayı dost ve arkadaşlarıma içten teşekkürlerimi sunuyorum.

Hatırlarsanız, söz konusu yazımın sonunda Fırat Gazetesi’nin İmtiyaz Sahibi Semih Erdem ağabey ile olan dostluğumuzun 1967 yılına dayandığını ifade etmiş bir sonraki yazımda bu tanışıklığın hikâyesini anlatacağımı söylemiştim. Felsefi sorgulamaları içeren yazılarımı öteleyip, bu haftaki yazımı o döneme dair yaşanmışlıklarla renklendirerek sözümü yerine getirmeyi düşünüyorum. Lütfen, kabul buyurunuz…

***

Yıl 1963…

Elazığ’ın enerji ihtiyacını karşılayan Hazar Hidroelektrik Santralinde çalışan babam, görevinden istifa ediyor. Annemi, 2 yaşındaki ablamı ve köpeğimiz Karabaş’ı da yanına alarak Batman’a gidiyor ve TPAO’nun Batman Bölge Müdürlüğü’nde işe başlıyor. 1 yıl sonra aralarına ben dâhil oluyorum, o yıllarda Siirt’in ilçesi konumunda olan Batman’da dünyaya gözlerimi açıyorum.   

1966 yılında yönetmen Atıf Yılmaz, “Toprağın Kanı” adlı filmin çekimi için ekibiyle birlikte Batman’a gidiyor. Ekipte Tuncer Kurtiz, Fikret Hakan, Belgin Doruk ve Erol Taş gibi ünlü sanatçılar bulunuyor. Ana teması “kara altın” diye tabir edilen petrol olan filmin içeriğinde ise makine -insan çelişkileri ve sorunları yanında bir ulus için milli üretimin önemine vurgu yapılıyor.

O yıllarda ülkenin tek ulusal petrol şirketi TPAO’nun yöneticileri, Batman’a giden film ekibine gerekli yakınlığı gösterip çekimlere katkı sağlıyorlar… Sanatçıları, işletmenin 1 nolu misafirhanesinde konuk ediyorlar… Fikirleriyle senaryoya katkı sunuyorlar, bunlarla da yetinmiyor TPAO da çalışanlar arasından filme oyuncu takviyesi yapıyorlar… İşte o yardımcı oyunculardan biri de babam oluyor. Rafineride çalışan, yirmi altı yaşında genç bir delikanlı olarak filmde rol alıyor… Yakışıklılığının ötesinde, sıcakkanlı tavrı ile set ekibinin dostluğunu kazanan babam, yönetmen Atıf Yılmaz tarafından Yeşilçam’a davet ediliyor…

Filmin çekimi, kırk beş günde tamamlanıyor. Aynı yıl 3. Antalya Film Şenliğinde önce En İyi Film seçiliyor ancak sonradan ikinciliğe düşürülüyor… Bu hadisenin günümüze ışık tutması düşüncesiyle, filmin senaristi olan gazeteci Recep Bilginer’e kulak verelim, bakalım ne diyor? Bilginer, İstanbul Gazetesi'ndeki "Petrol, Amerika ve Ötesi" başlıklı makalesinde bu olayı şöyle anlatıyor:

“En son elemeye kalan 10 film arasında en çok puanı Toprağın Kanı topladı. Gerek film hikâyesini yazan gerekse filmin yapımcılarından biri olarak Antalya'da jüri üyeleri tarafından kutlandım. Toprağın Kanı birinci seçilmişti. Geç vakit öğrendiğimiz bu haber üzerine uyudum. Ancak, sabah uyandığımda durum değişmişti. Festival jüri üyeleri arasında, Amerikan elçiliğinde, galiba kültür ofisinde görevli bir de Amerikalı vardı. Toprağın Kanı gibi bir petrol filminin festivalde birinci seçilmesinden, bu Amerikalı dostumuz hoşlanmamış, “filmi birinci ilan ederseniz, bu iş Türk-Amerikan ilişkilerinin bozulmasına kadar gider” demiş. O zamanki Belediye Başkanı Dr. Avni Tolunay da gece saat 3'te jüriyi tekrar toplamış. O ana kadar hiçbir derece alamayan bir başka filmi, Haldun Dormen'in Bozuk Düzen'ini birinci seçmişler. Bizim Toprağın Kanı filmimizi de ikinci yapmışlar."

***

Babamın düşüncesinde artist olmak var mıydı? Bilmiyorum… Ancak kısa bir süre sonra işletmedeki yüksek gerilim hattının patlaması sonucu yüzü ve vücudu yanıyor. Sanırım, yaşadığı bu olay onun Yeşilçam hayalleriyle birlikte Batman macerasının da sonu oluyor. Uzun bir süre tedavi gördükten sonra bu sefer de TPAO’dan istifa ederek, 1967 yılında Elazığ’a geri dönüyor.

O dönem Semih ağabeyin kıymetli babası Orhan Erdem, Elazığ PTT Merkez Müdürlüğü görevini yürütüyor ve babamın, PTT’de işe başlamasında önemli katkı sunuyor… Nihayetinde Semih ağabeyle olan elli yılı aşkın dostluğumuzun temelleri de bu şekilde atılmış oluyordu…

***

Müdürü, Orhan Erdem’e derin saygı duyardı babam… Sitayişle bahsederdi. Onun için “İpten adam alır” derdi. Çevresi ve çalışanları için rol model olduğunu, yöneticiliği de ondan öğrendiğini söylerdi… Benim zihnime yer eden ise Orhan amcanın akvaryumuydu… Makam odasının koridora bakan duvarına özenle yerleştirilen ve içinde rengârenk Japon balıklarının gezindiği akvaryum, hem içerden hem de koridordan keyifle izlenebiliyordu… Kış gecelerinin vazgeçilmez mekânı da Orhan amcaların eviydi. Lojmanda oturduklarından (Postanenin, Hükümet Konağına bakan üst katı) tanıdıklar içinde tek kaloriferli ev konumundaydı ve konfor açısından oldukça değerliydi. Semih ağabey çocuklar içinde en büyüğümüzdü. Bizlere ağabeylik yapardı, yapmaya da devam ediyor… Bir araya geldiğimizde geçmişi yâd ediyoruz.  Zaman zaman çocuklaşıyor, Arınıyoruz…

Evet, çocukluğuma dair o yıllar…

Gözün gördüğü yere kadardı mesafeler… İnsanlar dingindi… Güvendeydi en derin sıkıntılar… Delisiyle Velisiyle iç içe… Yaşamın her yerindeydi, sosyal ilişkiler… Komşu denildi mi akan sular dururdu… Leylak kokardı sokaklar…

Muhabbetin en tatlı demlerinde çayların içildiği çıkmalarda, şen kahkahalar sarardı parke taşlı sokakları… Ahşap kapıyla sokağın arasındaki tül perdenin tebessümünden düşerdi gölgelerin serinliği…

Doyumsuz isteklere gem vuran şartların soluklarında fedakârlık, diğerkâmlıklar dolaşırdı her vicdanda… Ve yapmak, yıkmanın çok önündeydi…

Yorumlar (22)
Radikal 2 hafta önce
Ah ahh gel de hüzünlenme şimdi.O devirde herkesin bir Orhan amcasi bir Semih abisi mutlaka vardı.Şimdi kimse kalkıpda Elazığ Kültüründen bahsetmesin lütfen.Kültürden önce insanlık olgusunu kaybetmişiz.Sekiz şapka sizin olsun bize insanlarımızı insanlığımızı geri kazandırın yeter.
Nusrer Altın 2 hafta önce
Bir hayat hikayesi ancak bu kadar, sade, doğal ve akıcı olarak sunulabilir.
Ahmet koçdemir 2 hafta önce
Güzel Dostluklara selam olsun
ZEKERİYYA BİCAN 2 hafta önce
ELİNİZE, YÜREĞİNİZE SAĞLIK. BİZİ ÇOK ESKİLERE TAŞINDINIZ. ELAZIĞ'IN O LEYLAK VE AKASYA ÇİÇEĞİ KOKAN CADDELERİ GELDİ GÖZLERİMİN ÖNÜNE.
İHSAN BEY. BU GÜL KOKULU, ÇİÇEK KOKULU YAZILARINIZIN DEVAMINI BEKLİYORUZ. SELAMLAR, SEVGİLER.
Nuri Saatçi 2 hafta önce
Maziye gitmişsin Nur içinde Yatsın Emin abem
Yunus Türkölmez. 2 hafta önce
Ne güzel yazmışsın sevgili dostum.
Böylesi dostlukları, anıları unutmayanlara selam olsun.
Sevgili babanız da eminim bu yazdıklarınızı duyuyor ve hissediyordur.
Yunus Emre Sertdemir 2 hafta önce
Zaman…
Emin dedemize Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun
Erkan Beg 2 hafta önce
Genel itibarla bizleri düşünmeye sevk eden soyut ve felsefi yazıların aksine böyle konuşma havasında geçen yazılar hem okur için hem de yazar için güzel bir mola..Devamını bekliyoruz..
Mehmet burak 2 hafta önce
Kalemine sağlık ihsan ağabey .
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
20
kapalı
Namaz Vakti 02 Ekim 2022
İmsak 04:51
Güneş 06:13
Öğle 12:18
İkindi 15:36
Akşam 18:13
Yatsı 19:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 7 17
2. Adana Demirspor 8 17
3. Konyaspor 8 17
4. Galatasaray 8 17
5. Trabzonspor 8 16
6. Beşiktaş 8 15
7. Fenerbahçe 7 14
8. Kayserispor 8 12
9. Kasımpaşa 8 12
10. Gaziantep FK 8 11
11. Alanyaspor 8 9
12. Giresunspor 7 8
13. Karagümrük 6 6
14. Antalyaspor 7 6
15. İstanbulspor 6 5
16. Ankaragücü 7 4
17. Sivasspor 8 4
18. Hatayspor 7 4
19. Ümraniye 8 2
Takımlar O P
1. Keçiörengücü 7 14
2. Eyüpspor 7 14
3. Sakaryaspor 7 12
4. Pendikspor 7 12
5. Bodrumspor 7 11
6. Manisa FK 6 11
7. Boluspor 6 11
8. Bandırmaspor 6 11
9. Samsunspor 7 10
10. Rizespor 6 9
11. Tuzlaspor 7 9
12. Göztepe 7 8
13. Adanaspor 7 7
14. Gençlerbirliği 6 6
15. Altay 7 6
16. Erzurumspor 5 3
17. Altınordu 6 3
18. Ö.K Yeni Malatya 7 3
19. Denizlispor 6 2
Takımlar O P
1. Arsenal 8 21
2. M.City 8 20
3. Tottenham 8 17
4. Brighton 7 14
5. Chelsea 7 13
6. M. United 7 12
7. Newcastle 8 11
8. Fulham 8 11
9. Liverpool 7 10
10. Brentford 8 10
11. Everton 8 10
12. Leeds United 7 9
13. Bournemouth 8 9
14. Aston Villa 8 8
15. West Ham United 8 7
16. Southampton 8 7
17. Crystal Palace 7 6
18. Wolves 8 6
19. Nottingham Forest 7 4
20. Leicester City 7 1
Takımlar O P
1. Barcelona 7 19
2. Real Madrid 6 18
3. Athletic Bilbao 7 16
4. Real Betis 7 15
5. Atletico Madrid 7 13
6. Villarreal 7 12
7. Osasuna 6 12
8. Real Sociedad 7 11
9. Valencia 7 10
10. Celta Vigo 7 10
11. Girona 7 8
12. Mallorca 7 8
13. Rayo Vallecano 6 7
14. Getafe 7 7
15. Real Valladolid 7 7
16. Espanyol 7 5
17. Sevilla 7 5
18. Almeria 7 4
19. Cadiz 7 4
20. Elche 6 1