TUTANAKLARDAN-I « Elazığ Haber | Elazığ Fırat Gazetesi

TUTANAKLARDAN-I

Bu haber 10 Ağustos 2020 - 8:00 'de eklendi ve kez görüntülendi.

Bu yazıda, Elazığ ilini, Keban ilçemizi ilgilendiren bir meclis tutanağından söz etmek istiyorum. Keban’ın günden güne bir eyalet başkentliğinden, sıradan küçük bir taşra köyü görünümüne nasıl geldiğini anlatabilmek için size bu meclis tutanağını aynen aktarıyorum.

Kurtuluş Savaşı’nın en ateşli günlerinde, yönetsel anlamda da çalışan ve son derece demokratik bir biçimde geçen görüşmeler, tartışmalar sonunda, Elazığ’ın birçok bucak ve köylerinin ayrılarak, Hekimhan ilçesi adıyla bir ilçe yapılmasına dair yasa tasarısına verilen oyların sonuçlarını aşağıda görebilirsiniz. Bu köylerin Keban’dan ayrılması için oy verenler arasında, zamanın koşullarından olsa gerek Kebanlı milletvekili Hacı Fevzi Efendi ve öteki Elazığ vekilleri de var.

1921 yılına ait bu meclis tutanağında, dönemin, Başbakan ve Milli Savunma Bakanı Fevzi Paşa imzası ile TBMM’ye gönderilen bazı köy ve bucakların Keban-Elazığ’dan ayrılarak Hekimhan adında bir ilçe kurularak buraya bağlanmasını öngören kanun teklifi TBMM’nin 30 Nisan 1921 tarihli genel kurul görüşmelerinde gündeme alınmış, TBMM Genel Kurulu’na başkanlık eden Birinci Reisvekili Hasan Fehmi Beyefendi’nin “Hekimhan namiyle bir kaza teşkiline dair olan lâyihanın müzakeresine geçiyoruz” ifadesiyle okunmuş ve Fevzi Çakmak imzalı üst yazı şu şekilde hazırlanmıştır:

“TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ RİYASETİ CELİLESİNE”

Malatya livasına merbut olmak üzere Hekimhan kazası namıyle bir kaza teşkili hakkında İcra Vekilleri Heyetinin 23. 2. 1337 (1919) tarihindeki içtimamda kabul edilen mevaddı kanuniye sureti musaddakasiyle esbabı mucibe lâyihası rapten takdim kılınmıştır. İfayı muktezasıyla neticesinin işarına müsaade buyurulmasını rica ederim, efendim. Ankara: 26 Şubat 1337-1921)”

161’e 41 OYLA KABUL

20 Haziran 1921’deki oturumda ise yapılan kısa görüşmelerin ardından Hekimhan’ın ilçe olmasını öngören yasa 41 milletvekilinin red oyuna karşılık 161 kabul oyuyla Meclis’ten geçmiştir.

MECLİS TUTANAKLARI 1921

BİRİNCİ MADDE — Malatya’nın Akçadağ kazasına merbut Hekimhan, Hasançelebi ve Gelengeç nahiyelerinden mürekkep olmak ve merkezi Hekimhan kasabası bulunmak üzere Hekimhan kazası teşkil olunmuş ve kazayı mezkûr Malatya’ya raptedilmiştir.

İKİNCİ MADDE – Kebanmadeni ilçesinin İçeri bucağına bağlanmış İşleman, Eğtir, Merzume, Koşu, Çavuş, Muho, Pozan, Haylican, Mihail, Kışla, Aydınuşağı, Katıl ve Hürriyet köyleriyle Karaca bucağının Fethiye ve Çemşit adlı köyleri Hekimhan merkezine ve Karaca bucağının geri kalanı Tahir bucağına eklenmiş ve Karaca bucağı kaldırılmıştır.

ÜÇÜNCÜ MADDE — 1337 senesi Martı iptidasından itibaren meriyülicra olan işbu kararnamenin icrayı ahkâmına Heyeti Vekile memurdur. 23 Şubat 1337 (1921)”

İmzalar:

Bakanlar Kurulu Başkanı ve Milli Savunma Bakanı Fevzi

Din İşleri Bakanı Fehmi Adalet Bakanlığı Bakanı Mehmed

İçişleri Bakanı adına Doktor Adnan Dışişleri Bakanlığı Bakanı Ahmet Muhtar

Maliye Bakanı Ferid Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi

Bayındırlık Bakanı Ömer Lütfi Ekonomi Bakanlığı Bakanı Mahmut Celal

Sağlık Bakanı Dr. Adnan Genel Kurmay Başkanı Fevzi

İçişleri Komisyonu Kararnamesi

Sivas – Malatya yol genelinin Kangal ve Malatya kasabaları arasındaki yüz elli kilometrelik kısmında bir ilçe merkezi olmadığı gibi sözü edilen yolun iki yanındaki ilçe merkezlerinin en yakında olanı da elli kilometrelik uzaklıktadır. Anadolu’nun en işlek yollarından olan sözü edilen yolun her iki yanı kuvvetli Hükümet merkezlerinden yoksun olduğundan dolayı öteden beri eşkıyanın dolaştığı yer olmakta ve her sene burada yol bağlanarak önemli soygunlar yapılmaktadır. Bu duruma engel olmak üzere sözü edilen yolun olabildiği kadar ortasına denk gelen ve Hekimhan bucağının merkezini teşkil eden Hekimhan kasabası merkez olmak üzere Hasançelebi ve Gelengeç bucaklarından oluşan bir ilçe kurulması ve Kebanmadeni ilçesine bağlı olup Hekimhan merkezine görece daha yakın olan Kurası ile Karaca bucağından iki köyün de yeni kurulan ilçeye bağlanması uygun görülmüş, ona göre düzenlenen kanun tasarısı ile kuvvetli bir hükümet merkezi bulundurmak suretiyle huzur ve disiplinin sağlanmasının olanaklı olacağı düşünülmüş İçişleri Komisyonu’nunca da uygun görülerek Genel Kurul’a sunulmuştur.

BAŞKAN (Dr Adnan Bey) Efendim, görüşmeleri yeterli görenler lütfen ellerini kaldırsın, görüşmeler yeterli görülmüştür. Değişiklik önerileri var onları okuyacağız.

Karesi Vekili H. Basri İbrahim Bey- Divan Başkanlığına şekil ile değil esas ile uğraşalım, bir bucağı ilçe yapmakla halkını mutlu etmiş olmayız. Nitekim bütün halk gibi zavallı ilçe halkı da ne yazık ki mutlu değildir. Anayasanın söz verdiği bucak yönetimini, yönetimi iyileştirmeyi bir an önce uygulamak üzere şimdilik bu kanun gibi tek tük teşkilattan vazgeçilmesini, bu nedenle bu kanunun kabul edilmemesini öneririz.

BAŞKAN – Bu önergeyi kabul edenler, lütfen ellerini kaldırsın. Kabul edilmemiştir.

Muş Vekili Abdülgani Bey- Hekimhan bucağının gelirlerinin genişletilmesinin bugünkü teşkilatıyla olanaklı olduğuna inanıyorum. Bu nedenle bu bucağın içinde bulunduğumuz bu tasarruf dönemi nedeniyle yalnızca teşkilatın korunmasıyla gelir kaynaklarının gelişmesinin sağlanması için işbu bu kanun tasarısının Bakanlar Kuruluna bırakılmasını öneririm.

BAŞKAN – Bu önergeyi kabul edenler lütfen el kaldırsın. Kabul edilmedi, efendim.  İki önerge daha var, efendim, maddenin aynen kabulünü öneriyorlar. Maddeyi bir daha okuyalım.

BAŞKAN – Birinci maddeyi kabul edenler lütfen ellerini kaldırsın. Birinci madde aynen kabul edilmiştir.

MADDE 2 – Kebanmadeni ilçesinin İymir bucağına bağlı İşleman, Eğdir, Merzume, Koşu, Çavuşmuso, Pozan, Hallican, Mihail Kışla, Aydınuşağı, Katıl ve Hürriyet köyleriyle Karaca bucağının Fethiye ve Cemşit köyleri Hekimhan merkezine ve Karaca bucağının geriye kalan yerleri Tahir bucağına bağlanmış ve Karaca bucağı ortadan kaldırılmıştır.

VEHBİ B. (Karasi) – Bunlar burada değer biçilecek şeyler değildir, bunlar bölgesine aittir.

BAŞKAN -Vehbi bey o halde önerin maddenin geri çekilmesi hakkında mı?

VEHBİ B. (Karasi) – Hayır efendim, eğer bunlar o il kapsamında ise bunun kararı yerine aittir. Başka ilden ise iyi!…

BAŞKAN – Başka ilden olacaklar ki, onun için eklemişlerdir. Efendim başka söz isteyen var mı?

(Devam Edecek)

Cem Bayındır
Cem Bayındırbayindircem@gmail.com

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.