Gebelik sürecinde nelere dikkat edilmesi gerekir

Medical Park Elazığ Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Hasan Burak Keser, gebelik sürecinde dikkat edilmesi gereken durumlar hakkında bilgilendirmelerde bulundu. Gebelik sürecinde doğru beslenmenin önemine dikkat çeken Op. Dr. Hasan Burak Keser, “Gebelikte önemli olan fazla gıda almak değil, gereken tüm besin ögelerinin dengeli; proteinler, karbonhidratlar, vitaminler, mineraller ve yağları içeren bir diyetle alınmasıdır” dedi.

SAĞLIK 16.08.2022, 15:09
Gebelik sürecinde nelere dikkat edilmesi gerekir

Röportaj: Aysun ÇETİN KILIÇ

Anne adaylarının gebelik sürecinde oldukça dikkatli olması gerektiğine değinen Medical Park Elazığ Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Hasan Burak Keser, önemli açıklamalarda bulundu. Op. Dr. Keser, ilk trimesterde anne adayının rahatlamak için tükettiği bitki çaylarını, düşük yapmaya yol açma riski nedeniyle tüketilmesini önermediklerini söyledi. 

Gebelik öncesi danışmanlık nedir ve neden önemlidir?

“GEBELİK DOĞAL BİR SÜREÇTİR”

Gebelik planlayan bir çiftin rutin sağlık taramasının yapılması, risk faktörlerinin ortaya konması, tarama ve değerlendirme sonuçlarına göre gerekli ileri tetkiklerin ve uygun tıbbi çözümlerin planlanmasına gebelik öncesi danışmanlık denir. Gebelik doğal bir süreçtir. Ancak gebelik süresince anne ve bebek sağlığı için tehlike oluşturabilecek durumlar ortaya çıkabilir. Bunların bir kısmına gebelik öncesi tanı konulabilir ve tedavisi düzenlenip olumsuz gebelik sonuçlarına engel olunabilir. Birçok bilimsel çalışmada erken dönemden itibaren iyi bir bakım programı uygulanan kadınlarda anne ve bebek ölümlerinin azaldığı ve gebelik sonuçlarının daha olumlu olduğu gösterilmiştir. Gebelik öncesi dönemde; yaşam şekli, beslenme, ilaç kullanımı, kronik hastalıkları ile ilgili olarak sağlık çalışanlarınca yapılan öneriler bu dönemde annenin sağlıklı bir gebelik süreci geçirmesinde faydalı olacaktır. Bu nedenlerle gebelik düşünen her çifte sağlıklı bir gebelik süreci geçirmesi için gebelikten önce bir kadın hastalıkları ve doğum hekimine muayene olmasını öneriyoruz.

Takipler ne sıklıkta olmalıdır?

İlk prenatal takip; adet gecikmesinden sonra,

İkinci takip; 6. ile 8 -9. haftalar arası (sabah aç karnına gelinmelidir),

Aylık takip; 12- 28. haftalar arası,

Ayda 2 kez takip; 30- 36. haftalar arası,

Haftalık takip; doğuma kadar.

Gebelik takiplerinde nelere dikkat edilmesi gerekmektedir?

“GEBELİKTE HİPERTANSİYON MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞI ETKİLEYEN ÖNEMLİ BİR SORUNDUR”

Gebeliğin ilk muayenesi oldukça detaylıdır. Son adet tarihi kaydedilir ve gebelik haftası hesaplanır. Kilo, boy ve kan basıncı ölçümü yapılır, bunlara göre hastanın diyeti düzenlenir. Tansiyonu yüksekse takip sıklığı artırılabilir gerekirse antihipertansif ilaç başlanır. Çünkü gebelikte hipertansiyon maternal ve fetal sağlığı etkileyen önemli bir sorundur. Gebelik boyunca her kontrolde tansiyon takibi yapılmadır. Bazen risk grubunda olan hastalara evde kendilerinin durumlarını takip etmesini ve bir yere not edip bize getirmesini istiyoruz. Bazen de daha sıkı takip için hastanede yatırarak takiplerini yapıyoruz. Çünkü gebelikte hipertansiyon, preeklampsinin (gebelik zehirlenmesi) genellikle ilk belirtisi oluyor. Kan testlerinde öncelikle kan grubu ve Rh durumu, tam kan sayımı ve açlık kan şekeri bakılır. Rh uygunsuzluğu (kan uyuşmazlığı) mevcut gebeliği ve sonraki gebelikleri etkileyebilir. Bu nedenle kan uyuşmazlığı olan gebelere riski durumlarda RHOGAM yapılır.

“TİROİT HORMONLARI FETUSUN BEYİN GELİŞİMİ VE ZEKÂSI İÇİN ÖNEMLİDİR”

Tiroit fonksiyonu için rutin tarama yapılmamakla birlikte riskli hasta grubunda TSH istenmelidir. Çünkü tiroit hormonları fetusun beyin gelişimi ve zekâsı için önemlidir. Fetusa anne karnında zarar verebilecek bazı enfeksiyonlar risk grubuna göre taranır. Annede mevcut olan ve fetusa bulaşabilecek doğum sonrası bebeğin tedavi edilmesi gereken bulaşıcı hastalıklar taranır. Bu testler önemlidir. Çünkü mevcut enfeksiyona göre doğum şekline ve doğum zamanına karar verebilir. İdrar örneği analizi ve gerekirse kültür alınır. Piyelonefrit, preterm doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi ciddi komplikasyonlar için risk faktörü olması nedeniyle asemptomatik bakteriürinin erken tanısı değerlidir. Smear testi ise son 1 yıl içerisinde normal olarak sonuçlanmış testi yoksa rahim ağzı kanser taraması için alınabilir.

Ultrasonografide amaç nedir?

“UTERUS İÇİNDE BİR GEBELİK KESESİ GÖRÜLMÜYORSA DIŞ GEBELİK OLABİLİR”

Ultrason ile ilk trimesterda uterus içine yerleşmiş gebeliğin özelliklerinin tanınması (gebelik kesesi, yolk kesesi ve embriyo), fetusun canlı ya da cansız olduğunun tanınması amacıyla fetal kalp sesinin dinlenilmesi, ortalama kese çapı, baş-popo mesafesi ve BPD’nin (eğer mümkünse) doğru şekilde ölçülmesi, çoğul gebelik konusunda dikkatli olup, koriyonisitenin (tek veya çift yumurta ikizi) belirlenmesi ve baş-popo mesafesi (fetusun boyunun ölçülmesi) üzerinden gebelik yaşının hesaplanmasını amaçlıyoruz. Çünkü bu ölçümlere göre son adet tarihinin düzeltilmesi gerekebilir. Eğer uterus içinde bir gebelik kesesi görülmüyorsa dış gebelik olabilir. Bu da hasta açısından tehlikeli bir durum olabilir. Yerleşim yeri belli olmayan gebelik kavramının anlaşılması ve risk yönetiminde serum biyokimyasının nasıl değerlendirileceği konusunda ultrasonagrafinin etkili kullanımı hekime fikir verir. Uterusta myom varlığı, uterin septum ve uterusta şekil bozukluğu tespiti yapılıp kayıt altına alınmalıdır. Çünkü bu gibi uterusta kitle varlığı septum ve şekil bozuklukları erken doğum, abortus gibi komplikasyonların nedeni olabiliyor. 10 hafta civarı kafa kemikleri kemikleşmeye başlar, ekstremite (kol ve bacaklar) tomurcukları oluşmaya başlar, karın ön duvarındaki fıtıklar görülebilir. Bunlara bakıp hastayı daha gebeliğin başındayken bilgilendirebiliyoruz.

Gebelikte tarama testleri hangileridir ve ne zaman yapılır?

“TESTİN SONUCU DÜŞÜK, ORTA, YÜKSEK VE RİSKLİ ÇIKABİLİR”

İkili tarama: İlk trimesterde en önemli ultrasonagrafi muayenesi 2’li tarama testi, 11-14. haftalar arasında yapılır. Bu testle amacımız kromozomal anomalilerin erken tanısını koyabilmektir. Ense kalınlığı (NT) ölçümü, anne karnındaki bebeğin ense kısmında cilt-cilt altı aralığındaki sıvı birikiminin ultrasonla ölçülmesidir. Bu sıvı her bebekte haftasıyla uyumlu olarak belli bir sınıra kadar normaldir. NT 11-13+6 haftalar arası CRL (fetal baş-popo mesafesi) 45 mm ile 84 mm arasında iken ölçülür. NT ölçümünün yükseldiği durumlarda, hem kromozomal hem de yapısal bozukluk ihtimali artmaktadır. Anne yaşı, sonografik ölçüm ve sonografik ölçümle aynı zamanda gebenin kanında bakılan biyokimyasal parametrelerin kombinasyonu ile ilk trimester kombine taraması (11-14 hafta taraması, ikili test ya da ense kalınlığı testi olarak da bilinir) oluşturulur ve bu taramayla kromozomal bozuklukların yakalanma oranı yüzde 85-90 civarındadır. Tabi bu testin bir tarama testi olduğunu, tanı testi olmadığı hatırlatmak lazım. Testin sonucu düşük-orta-yüksek riskli çıkabilir. Duruma göre gebelere uygun danışmanlık verilmesi gerekli durumlarda tanı testlerine yönlendirilmesi gerekebilir.

Üçlü ve dörtlü tarama: 15-20. gebelik haftasında yapılır. Yine kromozomal anomalileri taramak amacıyla yapılır. Ultrasonografide BPD (kafa çapı) ve kan testleri kombine edilerek risk hesaplanır.

75 gr şeker yükleme testi: 24-28. gebelik haftası arasında yapılır. (sabah aç karnına gelinmelidir).

Gebelikte nasıl beslenmeli, nelere dikkat edilmeli? 

“İLK TRİMESTERDA BİTKİ ÇAYI TÜKETMEK DÜŞÜK RİSKİNİ ARTIRABİLİR”

Gebelikte önemli olan fazla gıda almak değil, gereken tüm besin öğelerinin dengeli; proteinler, karbonhidratlar, vitaminler, mineraller ve yağları içeren bir diyetle alınmasıdır. Gebelikte günlük kalori ihtiyacı ilk trimesterde gebe olmayan erişkinlerle benzer iken 2. trimesterde günlük kalori ihtiyacına yaklaşık 350 Kcal, 3. trimester yaklaşık 450 Kcal ilave edilir. Üç öğün arasında ek öğünler alınarak enerji ihtiyacının düzenli karşılanması sağlanır. Tüm gebelik boyunca alınması gereken ideal kilo VKİ 18.5-25 (normal) olan kadınlarda 12-16 kg, VKİ 25-30 (fazla kilolu) olanlarda 7-11 kg, VKİ >30 (obez) olanlarda ise 5-9 kg’dır. Özellikle bazı araştırmalara göre, ilk trimesterde anne adayının rahatlamak için tükettiği bitki çayları düşük yapmaya yol açabildiğinden, tüketimi önerilmez.

“GEBELİKTE SIVI ALIMININ ARTIRILMASI GEREKLİDİR”

Gebelikte vücudun sıvı ihtiyacı artar. Bu nedenle gebelikte sıvı alımının artırılması gereklidir. Gebelikte başta folik asit ve demir olmak üzere hemen hemen tüm vitamin ve minerallere olan ihtiyaç artar. Gebelikte folat ve demir kullanımının faydaları bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir tüm dünyada rutin olarak gebelere verilmektedir. Yaygın kullanılan multivitamin preparatların kesin kullanımı gerekli görülmemektedir. Ancak bu preparatların düşük doğum ağırlığı riskini azalttığını gösteren bazı çalışmalar mevcuttur. Diyetle yeterli miktarı sağlayamayacak gebelere kalsiyum, D vitamini ve fetal nöronal gelişim üzerine etkileri kritik olan esansiyel yağ asitleri desteği önerilir.

Folik asite ne zaman başlanmalı ve ne kadar kullanılmalıdır?

Gebelikten 3 ay önce 400 mcg folik asit (vitamin B9) içeren prenatal vitamin desteği başlanır ve gebeliğin 12. haftasına kadar kullanılması önerilir. Ancak daha önce nöral tüp defektli fetus sahibi olan hastalar ise gebelikten 3 ay öncesinden başlayarak 4 mg folik asit almalıdır. Antiepleptik ilaç kullanımında ise gebelik süresince kullanılmasını öneriyoruz.

banner3
Yorumlar (0)
27
açık
Namaz Vakti 02 Ekim 2022
İmsak 04:51
Güneş 06:13
Öğle 12:18
İkindi 15:36
Akşam 18:13
Yatsı 19:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 7 17
2. Adana Demirspor 8 17
3. Galatasaray 8 17
4. Trabzonspor 8 16
5. Beşiktaş 7 14
6. Konyaspor 7 14
7. Fenerbahçe 6 13
8. Kayserispor 8 12
9. Kasımpaşa 8 12
10. Gaziantep FK 8 11
11. Alanyaspor 7 8
12. Giresunspor 6 7
13. Karagümrük 6 6
14. Antalyaspor 7 6
15. İstanbulspor 6 5
16. Ankaragücü 7 4
17. Sivasspor 7 4
18. Ümraniye 7 2
19. Hatayspor 6 1
Takımlar O P
1. Eyüpspor 7 14
2. Sakaryaspor 7 12
3. Pendikspor 7 12
4. Bodrumspor 7 11
5. Keçiörengücü 6 11
6. Boluspor 5 10
7. Bandırmaspor 5 10
8. Rizespor 6 9
9. Samsunspor 6 9
10. Manisa FK 5 8
11. Tuzlaspor 6 8
12. Göztepe 7 8
13. Adanaspor 6 7
14. Gençlerbirliği 6 6
15. Altay 7 6
16. Altınordu 5 3
17. Erzurumspor 5 3
18. Ö.K Yeni Malatya 7 3
19. Denizlispor 6 2
Takımlar O P
1. Arsenal 8 21
2. M.City 7 17
3. Tottenham 8 17
4. Brighton 7 14
5. Chelsea 7 13
6. M. United 6 12
7. Newcastle 8 11
8. Fulham 8 11
9. Liverpool 7 10
10. Brentford 8 10
11. Everton 8 10
12. Bournemouth 8 9
13. Leeds United 6 8
14. Aston Villa 7 7
15. West Ham United 8 7
16. Southampton 8 7
17. Crystal Palace 7 6
18. Wolves 8 6
19. Nottingham Forest 7 4
20. Leicester City 7 1
Takımlar O P
1. Barcelona 7 19
2. Real Madrid 6 18
3. Athletic Bilbao 7 16
4. Real Betis 6 15
5. Atletico Madrid 7 13
6. Villarreal 7 12
7. Osasuna 6 12
8. Real Sociedad 6 10
9. Valencia 6 9
10. Mallorca 7 8
11. Girona 6 7
12. Rayo Vallecano 6 7
13. Celta Vigo 6 7
14. Getafe 7 7
15. Real Valladolid 7 7
16. Sevilla 7 5
17. Espanyol 6 4
18. Almeria 7 4
19. Cadiz 7 4
20. Elche 6 1