19.11.2022, 15:30

Kolo Hoca’nın kerpiç evi

Antik Yunan tarihçisi Plutark'ın aktardığı Yunan efsanesine göre, Girit'ten zaferle dönen Theseus'un gemisi, Atina'da hatıra olarak uzun süre muhafaza ediliyor. Zamanla geminin tahtaları çürüdükçe yenileriyle değiştiriliyor. Öyle ki, bir gün geminin değiştirilmedik hiçbir parçası kalmıyor…

Bu durumda gemi hala Theseus'un gemisi sayılır mı, yoksa başka bir gemi haline mi gelmiştir?

Zaferle dönen ilk gemiyi A gemisi, tüm parçaları değişen yeni gemiyi de B gemisi kabul edersek ikisi de aynı mıdır? Başka bir deyişle, B gemisi hala Theseus’un gemisi midir?

İngiliz filozofu Thomas Hobbes bu paradoksa farklı bir yorum katıyor… Ve şöyle diyor; “Bir koleksiyoncunun değiştirilen tüm orijinal tahtaları aldığını ve birer birer Theseus’un ikinci bir gemisini yaptığını düşünelim. Peki asıl gemi hangisidir?

***

Antik Harput tarihçisi Sunguroğlu’nun aktardığına göre Kolo Hoca, Yukarışeherden Elaziz’e son inenlerden biri oluyor.

Efsaneye göre, Yeni şehre inerken,  Cami- i Kebir mahallesindeki kerpiç evine ait sicirden siviğe, kapı kolundan pencere kafesine kadar ne varsa hepsini söküyor ve Yığınki’de yaptırdığı yeni kerpiç eve monte ediyor… Ev bitince Zekiye Hanım sedire oturup, Def çalıyor… Sesi duyan hovardalar kendi kendini parçalıyor…

Bu durumda,

Cami-i Kebir mahallesindeki kerpiç evi A, Yığınki’deki kerpiç evi de B kabul edersek ikisi de aynı mıdır? Ya da Yığınki’nin dört etrafı bahça mıdır?

***

“Sen bu paradokslara kafa yormaya devam et bakalım” dedi. Ve devam etti.

“Elin çağası, Kolo Hoca’nın kerpiç evinin yerine yapılan Harput Dini İhtisas Merkezi’nin tamamlandığının müjdesini veriyor. Harput’a çok değerli bir eser kazandırmış olmanın sevincini yaşadığını dile getiriyor… Bu ekonomik krizde Harput’a Diyanet Külliyesi yapıyor diye şahsını hedefleştirenlere şehrin güzide basınının desteğiyle gerekli cevabı vermenin gururunu yaşıyor… Bunları yaşarken, Platon’un ilk felsefe okulu olan Akademia’dan esinlenerek “Akademimizin adı Harput Dini İhtisas Merkezi olarak tescillendi” diyerek sözlerine evrensel bir hava katmanın onurunu taşıyor.”

Düşündüm, durdum. Biraz daha düşündüm ve cevap verdim.

“Yığınki’nin dört etrafı bahçalar… Yar oturmuş pencereden Def çalar” dedim… Ve devam ettim.

“Güzide basınımızın güzide temsilcilerinden bir arkadaş, kendine görev saymış, elin çağasına destek veren bir yazı kaleme almış… Yazısında, Diyanet Külliyesi’nin yapım aşamasında nadiren de olsa olumlu olumsuz gündeme taşındığını, olumsuz yöndeki eleştirilerin sebebini bilgi ve iletişim eksikliğine bağladığını belirtmiş. Yetinmemiş, eleştiri sahiplerine öneride bulunmuş… Bu yapının inşa çalışmaları kapsamında gecesini gündüzünü heba eden istişareden kaçınmayan, şehrin değerleri, aydınları, kanaat önderleri ile şucu bucu önyargıları ile değil olumlu yönde iletişim kuran, kapılarını açan, Külliye müdüründen randevu alıp bu yapıyı ve yapılacak çalışmaları yerinde görmesini önermiş… Yazısının sonunda bu tesisin yapımında emeği geçen çok değerli yöneticilere teşekkürlerini sunmayı da ihmal etmemiş…”

Anlaşılan o ki, yüz yıl öncesinde Zekiye Hanım’ın pencere kafesinin ardından dünyaya bakışı nasılsa bu arkadaşın da dünyaya bakışı öyle kalmış… Bu yüzden hep birilerinin dayattığı doğruları, alternatifi var mı yok mu diye tartışmadan kabullenmek zorunda kalmış. Ona nasıl tanıtırlarsa öyle bellemiş… Öyle Kabullenmiş… Öyle yazmış… Denizin içindeki balığa gökyüzünü sormuş… Balığı rehber edinmiş… 1. Derece Sit alanı üzerine hiçbir yapının yapılamayacağını, evrensel kriterlere göre ihtisas merkezinin yerine sadece Kolo Hoca’nın kerpiç evinin yapılabileceğini göz ardı ederek, elin çağası gibi işi yokuşa sürmüş, ekonomik şartlardan, turizm gelirlerinden dem vurmuş…

***

Şimdi, bu arkadaşlara paradoksal bir yaklaşım sergileyip sorayım…

Annenizin karnından çıkıp dünyaya ilk adımınızı attınız. Zamanla büyüdünüz ve gün geçtikçe yaşlandınız. Aradan geçen zamanda vücudunuzda mutlak gelişmeler oldu. Peki, bu süre boyunca siz hep aynı kişi miydiniz veya başka biri mi oldunuz?

Ya da,

Vücudunuzda kemiklerinizin ve iç organlarınızın bir kaza sonucu zarar gördüğünü ve bunların yerine protez kol, bacak ve yapay organlar ile değiştiğini düşünelim. Yüz nakli yaptığınızı, beyninizin başka bir vücuda koyulduğunu veya klonlandığınızı farz edelim…

Bunlara rağmen siz veya klonunuz hala aynı benliğinizi korur mu? Yoksa siz, siz olmaktan çıkıp artık başka bir kişi mi oldunuz?

Yorumlar (28)
Cem BAYINDIR 1 hafta önce
Elinize sağlık, Elazığ'da felsefe, Antik Yunan, kent kültürü, sanat tarihi, paradoks içeren yazıları görmek beni şaşırttı. Bizimkiller siyasetçileri övmeyi, yüceltmeyi onların yanında bir karede görünmeyi yazarlık, gazetecilik sandığı için böyle şeyleri görmek umut verdi. Gerçi bizimkiler William Shakespeare'yi görseler ondan Romeo ve Jülyet'i nasıl yazabildiğini soracaklarına dur silkelemeyi, kayısı çırpmayı soracakları için bu -bizim gibi safdillerinki- boş bir beklentiden öteye geçmeyecektir. Ellerinize sağlık
Bir Okur 1 hafta önce
Birbirinden farklıymış gibi görünen ama özünde aynı dersi vermek isteyen konuları birbirine bağlayarak edebiyatımıza yeni bir bakış açısı getirdiniz. Yazılarınızı her hafta büyük bir heyecanla bekliyor ve okuyorum. Her bir yazınızda ufkumuz daha çok genişliyor. Teşekkürler
Yavyz Gezer 1 hafta önce
Bu kadar güzel ifade edilebilir bugünki materyallerle geçmişin inşasının ne kadar sakil duracağı...
Kalemin hep doğruyu yazsın, CAN.
Reşat İspir 1 hafta önce
Üstadım, maalesef ihtisas merkezine değilde sit alanına günümüz çizgileriyle bina inşa edilmesine karşı olunduğunu anlamamışlar.
EERDEM 1 hafta önce
"Güçlü beyinler fikirleri,
Vasat beyinler olayları,
Zayıf beyinler insanları tartışır." diyen Socrates günümüzde yaşasaydı beynini kiraya veren, bidat kültüründen beslenenlere de bir cümle ekler ve onlara da "köle beyinler" derdi.
Erkan 1 hafta önce
Ofansif yazılarını özlemiştik baba..Ben de naçizane bir yorum bırakıp toz kaldırmadan gideyim..Yapıda da insanda da ruh vardır..makyajlı bir kadının ruhu kötü ise çirkin görünecektir..Ruhu alınmış yapı da ne kadar restore edilse de bakana hoş görünmeyecektir..Ruhu koruyan muktedirlerin ruhu şâd olsun..
Engin Çakır 1 hafta önce
Bazı mezheplere göre organ nakli caiz değildir. Kolo hocanın evide mezheplere göre o ev olmaktan çıkmıştır. Beyinleri değiştirmekte bu çerçevede haram ve çok sakıncalıdır. Şayet bunu yaparsan orjinal olan koyunluğunu bozar küfre girersin. Aman dikkat.!
Vedat Tanyıldızı 4 gün önce
Yorumunuza takıldım. Harika dokunmuşsunuz...
Mahmut KARADAĞ 1 hafta önce
Kıymetli hocam yazılarınızı ilgiyle takip ediyoruz. Kaleminize,yüreğinize sağlık .Böyle özel ve değerli kalemi yerel bir gazetede görmek bizler için büyük bir şans.Saygılar...
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Namaz Vakti 26 Kasım 2022
İmsak 05:43
Güneş 07:10
Öğle 12:15
İkindi 14:49
Akşam 17:11
Yatsı 18:32
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 14 33
2. Rizespor 14 25
3. Boluspor 14 25
4. Pendikspor 13 24
5. Keçiörengücü 13 24
6. Samsunspor 13 23
7. Bodrumspor 14 22
8. Manisa FK 13 20
9. Sakaryaspor 15 19
10. Altay 14 18
11. Bandırmaspor 13 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 13 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4