Vurdu davulcu davula Elazığlılar kalksın halaya!

Elazığ’da düğünlerin, asker uğurlamalarının, kutlamaların ve özel günlerin vazgeçilmezi halay neden bu kadar seviliyor? Halay çekmek bir kültür mü? En güzel halayı kimler çeker? Elazığlıların halay tutkusu nereden geliyor? İşte tüm detaylar…

Anadolu'nun çeşitli yörelerinde “alay, aley, halay, haley” gibi söyleyişleri olan '"halay'' kelimesi ; "kalabalık insan topluluğu "anlamına gelen "alay" sözcüğünden ortaya çıkmıştır. Bu kelimeler, birlik beraberlik, yardımlaşma anlamlarına geldiği gibi toplu hareket anlamına ya da devamlılık, süreklilik anla­mına da gelmektedir.

Halaylar ya da halay oyunları; genellikle Orta Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu, bölgele­rinde toplu olarak oynanan en az üç kişiden başlayıp genişleyebilen, toplu olarak düz dizi bir şekilde el ele tutuşarak ya da halka teşkil ederek kadın erkek ayrı ayrı oynanabildiği gibi karma olarak da oyna­nabilen, kendine özgü ritimleri bulunan, figürlerinin büyük çoğunluğu ayak hareketlerinden oluşan halk oyunlarının genel adıdır.  Oyunların kaynağı, törenlerdeki konu taklittir.

Halaylarda ekibin yöneticisi en baştaki oyucundur. "Ekipbaşı, halaybaşı, kolbaşı" gibi adlar alan bu oyuncuya ekibin sonunda bulunan ''ekip sonu, halay sonu, poçik, kuyruk” gibi adlar alan "oyuncu eşlik eder. Ekip başının, yanındaki oyuncuya "koltuk" diğer oyunculara ise "kelle” adı verilir.

Halaylarda ritmik özellik; genelde iki ve dört zamanlıdır. Ancak bunların üçerli şekilleri olan altı ve on iki zamanlı usuller, beş, yedi, dokuz gibi birleşik usuller ile on zamanlı usuller de sıkça görülmektedir.

Halay; birlik beraberlik yardımlaşma gibi toplu hareket alaydan gelen insan topluluğu ya da devamlılık, süreklilik anlamlarına gelmektedir

Halay bir defada halay olarak çıkmamıştır. Her devirde duyarak oynanan kişi, figürle donatmıştır.

Yörede bu oyuna Harput Halayı'da denilmektedir. Bu oyun hem yaşlılar tarafından hem de gençler tarafından zevkle oynanır. Beş kişiden az oyuncuyla oynandığında karakteri bozulur . Melodilerinin zengin ve oldukça ritmik olmasından dolayı gırnatanın dışında diğer sazlarla icrası oldukça zordur. Oyuncu dizisinde başta bulunana "halay başı" veya "ekipbaşı", söndakine "poçik" adı verilir. Her iki baştaki oyuncunun elinde bir mendil bulunur. Mendil sallamanın özel bir önemi vardır . Oynayanlara ve izleyenlere büyük bir zevk ve ahenk vermektedir. Halayda yedili sekme ana figürdür. Aynı figür Avreş, Fatmalı, Keçike gibi oyunlarda da vardır.

Oyunda eller aşağıda geride önden görülmeyecek şekilde kenetlenmiş olup, omuzlar bitişiktir.

30 Mar 2024 - 12:39 Elaziğ/ Elaziğ- Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elazığ Fırat Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elazığ Fırat Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Elazığ Fırat Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elazığ Fırat Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.