İlk yardım nedir? İlk yardımda neler yapılmalı?

Acil durumlarda hayat kurtarabilecek temel ilk yardım uygulamalarını bilmek önemlidir. Profesyonel yardım gelene kadar geçen sürede, doğru müdahalelerle hayati tehlike oluşturan durumların üstesinden gelebilirsiniz.

Herhangi bir kaza ya da hayati tehlike anında sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar ilaçsız olarak yapılan uygulamalara ilk yardım denir. Öncelikli amaç hayat kurtarmak, vakanın durumunu stabil tutmak ve iyileşmeyi desteklemektir. İşte herkesin bilmesi gereken temel ilk yardım adımları

Durumu değerlendirin

Öncelikle çevrenizdeki tehlikeleri kontrol edin ve olay yerini güvenli hale getirin. Ardından yaralı veya hasta kişinin durumunu hızlıca değerlendirin.

Yardım çağrısı yapın

Acil durum servisini (112) veya uygun acil yardım numarasını arayarak profesyonel yardım isteyin. Konumunuzu ve olayı açıklayın.

Temel yaşam desteği uygulayın

Eğer kişi bilinçsiz ise, solunumu kontrol edin. Solunum yoksa, hemen kalp masajı ve suni solunum uygulamaya başlayın. Bilinç varsa, rahat pozisyonda tutun ve solunumu düzenli olarak kontrol edin.

Kanamayı durdurun

Kanayan bir yara varsa, temiz bir bez veya bandajla basınç uygulayarak kanamayı durdurun. Yaralı uzuv yüksekte tutulmalıdır.

Yanıkları soğutun

Yanık varsa, hemen soğuk su altında en az 10-20 dakika soğutun. Kapsamlı yanıklar için profesyonel yardım çağırın.

Kırık uzuvları sabitleyin

Kırık bir uzuv varsa, hareket ettirmeyin ve sabitlemek için geçici bir atel veya sargı kullanın.

Zehirlenmelerde ilk yardım uygulayın

Zehirlenme durumunda, zehirli maddenin alınmasını engelleyin, zehirin yayılmasını önlemek için mümkünse zehirli bölgeyi yukarı kaldırın ve hemen profesyonel yardım isteyin.

Bilinçli kişiye sıcak tutmayı sağlayın

 Bilinçli bir kişiyi sıcak tutmak önemlidir. Yaralıyı battaniye, giysi veya bir örtü ile örtün.

Paniğe kapılmayın

İlk yardım herhangi bir durumda, herhangi bir kişi tarafından başlatılabilir. Ancak ilk yardımın ilk kuralı sakin olmak. Bu kişinin sakin ve kontrolü ele alan, olayı yönetebilecek nitelikte olması, çevredeki kişileri; sağlık kuruluşları, itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri için organize edebilecek kadar paniğe kapılmaması gerekiyor.

Bayılan birini görünce ne yapılmalı?

Bayılan bir kişi gördüğünüzde hafifçe omzuna dokunup uyanmasını sağlayın. Muhtemelen ya tansiyonu düşmüştür ya da şekeri. Tansiyonun düzelmesi için ayaklarını havaya kaldırın, başını yükseltmeyin. Şeker düşüklüğü olan hastalar genellikle soğuk soğuk terler ardından da bilinç kaybı yaşarlar. Şekerli içecekler içirmeye çalışın ama suyun ciğerlerine kaçmamasına dikkat edin.

Göğüs ağrısı, aklınıza kalp krizi ihtimali getirmeli

Eğer göğüs ağrısı olan bir yakınınız varsa aklınıza önce kalp krizi ihtimali gelmeli. Kalp krizi geçirenler sağ elini yumruk yapıp kalbin üstünde tutarlar ve terlerler. Elinizin altında aspirin varsa hemen 300 mg çiğnetin.

Yanık vakaları sıkça görülen vakalardır

Ev ve iş kazalarından en çok görüleni yanık vakalarıdır. Böyle bir durumda yanık bölgesini soğuk suyla ıslatılmış temiz bir bezle kapatmak gerekir. Yanık yarasına salça, diş macunu gibi bir şey kesinlikle sürülmemelidir.

Elektrik çarpması

Elektrik çarpmalarında öncelikle kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen maddelerle hasta akımdan uzaklaştırılmalı, hareket ettirilmeden düz bir zemine yatırılmalıdır. Soluk yolu, solunum ve kalp atış düzeni kontrol edilmeli ve yanık varsa bakımı yapılır; kazazede fiziksel ve psikolojik olarak rahatlatılır ve ayağa kaldırılmadan nakli sağlanır. Düşmeye bağlı kırık varsa tespit işleminden sonra nakil gerçekleştirilir.

Kanayan yere baskı uygulayın

Çoğu travma çok kanamalıdır ve kendiliğinden durmaz. Bu nedenle kanayan yere baskı uygulamak gerekir. Bunu temiz bir bezle yapmaya çalışın. Turnike yapmak kanamalı dokunun yapısını bozabileceğinden, kanamayı durduramadığınız durumlarda turnikeyi son çare olarak düşünebilirsiniz. Kanayan yeri bir parmak yukarısından bir eşarp ya da bezle sıkarak turnike yapabilirsiniz.

Trafik kazalarına dikkat!

Trafik kazası ve yüksekten düşme vakalarında boyun, bel ve kalçayı sabitlemek için hastanın sert bir zemine yatırılması gerekir. Bu sabitlemeyi tahtayı hastanın kalçasından ve omuz altından sürerek yapabilirsiniz. Bu işlemi yaparken başka bir kişi de hastanın baş tarafına geçip, iki koluyla omuzlarını alttan tutup başını sabitlemelidir. Sonrasında kollar ya da bacaklarda şekil bozukluğu fark ederseniz onları da hareketsiz hale getirmek gerekir. Yine ince bir tahta parçası ya da sert bir kartonla bunu yapabilirsiniz. Eğer kırık kemik deriyi geçip gözle görülür hale geldiyse o parçalara dokunmamak, üzerini temiz bir bezle kapatmak lazım.

Travmalarda boynu sabit tutmak oldukça önemli

Kafa travmalı hastalarda da boynu sabit tutmak ve düz bir zemine hastayı yatırmak önemlidir. Kanayan bölgeye temiz bir bezle baskı uygulanmalı. Hastayı konuşturup bilincini açık tutmaya çalışmak yalnızca bilinç takibi yapmanızı sağlar, hastaya bir katkısı yoktur. İlk 24 saat beyin içi hadiseler için kritik zamandır, bu sürede konuşması bozulan, kasılması gelişen, kusması olan hastayı en yakın hastaneye götürmek gerekir. 2 yaş altı ve 65 yaş üstü hastalar da mutlaka doktor kontrolünde olmalı. Eğer bu şikayetler olmazsa evde de takip edebilirsiniz. Bebekleri uykusuz bırakmak onların konforunu bozar, uyku saati geldiğinde uyuyan bebeği 3-4 saat arayla uyandırmak, göz teması kurup kurmadığını gözlemlemek gerekir. Daha sonra bebeğiniz uykusuna devam edebilir.

Sara hastalığında dili dışarıya çekin

Kollarında ve bacaklarında kasılması olan birini görürseniz muhtemelen sara hastalığı vardır ve nöbet geçiriyordur. Size düşen görev kuru bir bezle dilini ağzından dışarıya çekmek olacak. Çünkü böyle hastalar nöbet geçirdikleri için değil dilleri geriye kaçtığı için hayatlarını kaybedebilirler.

 

26 Mar 2024 - 15:39 Elaziğ/ Elaziğ- Sağlık

Mahreç  Haber Merkezi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elazığ Fırat Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elazığ Fırat Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Elazığ Fırat Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elazığ Fırat Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.