Boğmaca hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir?

Boğmaca, yüksek bulaşıcılığa sahip bir bakteriyel enfeksiyon olup akciğerler ve hava yollarını etkiler. Bu enfeksiyon, birçok insanda boğulma sesine benzer bir nefes alma sonrasında şiddetli öksürük nöbetleriyle kendini gösterir. Peki boğmacanın belirtileri nelerdir? Tedavisi nedir? Tüm detaylar haberimizde.

Boğmaca, üst solunum yollarının akut mikrobik bir hastalığıdır. Bordetella pertussis adlı bakterinin vücutta yayılması sonucunda ortaya çıkan bu hastalık, tedavi edilmediği takdirde çeşitli organlarda kalıcı hasar ve sakatlığa neden olabilir. Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda ağır seyreder ve 2 ila 3 ay veya daha uzun süren şiddetli öksürük nöbetlerine yol açabilir. Ne yazık ki, hastalığa yakalanan her 100 bebekten 4'ü yaşamını yitirebilir.

Önemli bir çocukluk çağı enfeksiyonu

Boğmaca aşısı geliştirilmeden önce, hastalık önemli bir çocukluk çağı enfeksiyonuydu. Ancak günümüzde, boğmaca genellikle tüm aşı dozları tamamlanmamış çocuklar ve ergenler ile bağışıklık sistemi zayıf yetişkinlerde görülür. Boğmaca, enfekte bir kişinin öksürme veya hapşırmasıyla kolayca yayılır. En belirgin belirtileri arasında şiddetli öksürük ve nefes darlığı yer alır. Erken teşhis durumunda, antibiyotiklerle tedavi mümkündür. Ancak ileri vakalarda, antibiyotikler genellikle etkisiz olduğundan semptomları kontrol altında tutmak için destekleyici tedaviler kullanılır.

Boğmaca, son derece bulaşıcı bir solunum yolu hastalığı

Boğmaca, son derece bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Bordetella pertussis adı verilen bir bakterinin neden olduğu bir enfeksiyondur. Bir kişi enfekte olduğunda, öksürme veya hapşırma gibi durumlarda mikrop içeren küçük damlacıklar havaya yayılır. Bu damlacıkları soluyan veya temas eden kişiler, hastalığa yakalanabilir. Örneğin, hasta biriyle yakın mesafeden konuşmak veya öpüşmek, bulaşma riskini artırabilir.

Peki boğmacanın belirtileri nelerdir?

İlk belirtiler: Başlangıçta, burun akıntısı, gözlerde kızarıklık ve akıntı, boğaz ağrısı ve hafif ateş gibi soğuk algınlığına benzer semptomlar görülür. Bu belirtiler genellikle hafif seyreder ve boğmaca ile ilişkilendirilmez.

Öksürük nöbetleri: İlk belirtilerden yaklaşık bir hafta sonra yoğun öksürük nöbetleri başlar. Bu nöbetler genellikle aniden başlar ve birkaç dakika sürebilir. Özellikle geceleri daha sık görülür. Öksürük sırasında yoğun kıvamlı balgam çıkabilir ve bazen öksürük kusmaya neden olabilir.

Nefes darlığı: Öksürük nöbetleri arasında nefes darlığı hissedilebilir ve bu sırada farklı bir ses duyulabilir.

Tipik ses: Boğmaca, şiddetli öksürük nöbetleri sırasında hava akışının azalmasıyla beraber ortaya çıkan karakteristik bir sesle kendini gösterebilir.

Morarma: Küçük çocuklarda, nefes almada güçlük nedeniyle dudak ve tırnak yataklarında morarma, oksijen yetersizliğinin bir işareti olabilir.

Solunum durması: Bebeklerde öksürük belirgin olmayabilir, ancak solunum durması periyotları görülebilir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.

Yüzde kızarıklık: Öksürük sırasında yüzde kızarıklık ve hafif kanama görülebilir.

Halsizlik ve yorgunluk: Öksürük nöbetleri ve solunum zorluğu nedeniyle hasta halsizlik ve yorgunluk hissedebilir.

Kusma ve ishal: Öksürük nöbetleri kusmaya neden olabilir ve bazı hastalarda ishal de eşlik edebilir.

Boğmaca, gençlerde ve yetişkinlerde genellikle hafif semptomlarla seyreder, özellikle aşılanmış bireylerde. Ancak tam iyileşme süreci uzun olabilir ve öksürük, aylar sonra bile farklı solunum yolu enfeksiyonlarıyla geri dönebilir.

Bebeklerde boğmaca nedir?

Boğmaca 2 ila 3 ay veya daha fazla sürebilen tekrarlanan öksürük nöbetlerine neden olur ve özellikle bebekleri ve küçük çocukları çok hasta eder. 18 aylıktan küçük bebeklerde boğmaca öksürüğü nefesin tamamen durmasına neden olabileceğinden yakın takip önemlidir. Ciddi hastalığı olan küçük bebekler hastanede tedavi altına alınmalıdır. Altı ayın altındaki bebekler ve küçük çocuklar genellikle boğmacadan ciddi şekilde etkilenir.

Bebeklerde bazı durumların oluşmasıyla ilgili artmış bir risk vardır

Dehidrasyon. Vücutta fonksiyon bozukluğu ile sonuçlanan aşırı sıvı kaybı

Solunum güçlüğü

Kilo kaybı

Zatürre. Boğmacaya bağlı akciğerlerde enfeksiyon

Epileptik nöbetler

Böbrek sorunları

Beyne yeterince oksijen gitmemesinden kaynaklanan beyin hasarı

Daha büyük çocuklar ve yetişkinler burun kanaması, kaburgalarda hasar veya fıtık gibi tekrarlayan şiddetli öksürükten kaynaklanan problemlerle karşılaşsalar da, bebeklere göre daha az etkilenme eğilimindedir.

Ne zaman doktora görünmeli? 

Uzun süreli öksürük nöbetleri hastada bazı şikâyetlere neden oluyorsa bir doktora başvurmak gerekir.

Kusma

Yüz ve dudakların kırmızı veya mavi renge dönmesi

Nefes almakta zorlanma

Solunum sırasında gözle görülür duraklamalar olması

Boğuk bir sesle nefes alma

Boğmaca tedavisi nasıl yapılır? 

Boğmaca erken dönemde teşhis edilirse antibiyotik tedavisi, öksürük ve diğer belirtileri azaltmak için faydalı olabilir. Erken tedaviyle enfeksiyonun başkalarına bulaşma ihtimali de azalır. İlk 3 haftada antibiyotikler hastalığı kontrol altına almak için etkili olabilirler. Fakat genellikle çoğu bireyde teşhis çok geç konduğu için antibiyotik tedavisi fayda vermez. Boğmaca tedavisi hastanın yaşına ve enfeksiyonun ne kadar süre önce başladığına bağlı olarak değişiklik gösterir. Hastalık belirtileri 3 hafta önce başladıysa artık sadece destek tedavisi verilir. İstirahat, bol sıvı alımı ve yüksek vücut ısısını düşürmek için ateş düşürücü ilaçlar kullanılır. Öksürük ilacı kullanmak öksürüğü kesmek için faydalı değildir; bu ilaçların ciddi yan etkileri olabilir ve bu sebeple küçük çocuklarda kullanımları uygun da değildir.

Boğmacadan korunmak için neler yapmalı?

Boğmacadan korunmak için alınabilecek en iyi önlem boğmaca aşısı yaptırmaktır. Boğmaca olan biriyle temas eden kişilere aşağıdaki risk gruplarından birinde yer alıyorlarsa enfeksiyona karşı korunmak için antibiyotik önerilebilir:

Gebeler

Sağlık çalışanları

12 aydan küçük bebekler

Bağışıklık sisteminde zayıflık olanlar

Astım gibi solunum sıkıntısıyla giden hastalığı bulunanlar

Boğmacaya yakalanmış biriyle aynı evde yaşayanlar

Boğmaca enfeksiyonu bulaşması durumunda ağır hastalık veya komplikasyon gelişme riski yüksek olan birisiyle yaşayanlar

Boğmaca aşısı nedir?

Bebekleri ve çocukları boğmacadan koruyabilmek için aşılama en iyi yoldur. Bunun için ülkemizde uygulanan rutin aşılama takvimine göre aşağıdaki dozlar uygulanır.

Gebelikte boğmaca aşısı. Hamileliğinizin 20. haftasından hemen sonra aşının yapılması için en uygun zamandır. Bu aşılama bebeği hayatın ilk birkaç haftasında boğmacadan koruyabilir.

Beşi bir arada aşı (difteri, tetanoz, aselüler boğmaca, inaktif polio, H. influenza tip b aşısı). Bu aşı boğmaca ile birlikte beş farklı hastalığa karşı koruma sağlar. Bebeklere sağlık bakanlığı aşı takvimine göre ikinci, dördüncü altıncı ve on sekizinci aylarda uygulanır.

Dördü bir arada aşı (difteri, tetanoz, aselüler boğmaca, inaktif polio aşısı). Çocuklara ilkokul 1. sınıfta destek doz olarak yapılması önerilir.

Daha büyük çocuklar ve yetişkinler, hamilelik veya boğmaca salgını dışında, rutin olarak aşılanmaz. Yapılan aşılama, boğmaca hastalığından ömür boyu koruma sağlamaz. Fakat aşılanan çocukların enfeksiyonun etkilerine karşı daha savunmasız oldukları gençlik dönemlerinde hastalığa yakalanmasına engel olabilir ya da daha hafif atlatmalarını sağlar.

24 Mar 2024 - 14:50 Elaziğ/ Elaziğ- Sağlık

Mahreç  Haber Merkezi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elazığ Fırat Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elazığ Fırat Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Elazığ Fırat Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elazığ Fırat Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.