Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Elazığ'da 9 milyon yıl öncesine ait olduğu belirlenen Karaleylek Kanyonu halk arasında birçok efsaneye konu olmuştur. Adını yaz aylarında misafir ettiği Kara Leylek göçmen kuşlarından alan kanyon, mağara ve kayalıklarıyla da eşsiz bir manzara sunuyor. İşte Kara Leylek Kanyonu hakkında bilinmeyenler…

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih
Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih
+4
Haber albümü için resme tıklayın

Baskil ilçesi sınırlarında Karakaya ile Keban Barajı'nın bağlantı kolu olan Kara Leylek Kanyonu en az 9 milyon yıl öncesine ait olduğu değerlendiriliyor.  Kanyonun en önemli özelliği dünyada sayılarının 10-15 bin çift olduğu tahmin edilen Kara Leylek göçmen kuşlarına yuva olmasıdır. Kanyon adını, bu doğal alanda misafir olan Kara Leylek kuşlarından almaktadır. Yaban hayatına da ev sahipliği yapan bu doğal ve tarihi kanyon endemik bir tür olan karaleyleklerin yanı sıra nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalan ve bilinen en büyük baykuş türü olan puhu kuşuna da ev sahipliği yapmaktadır.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Tesadüfen keşfedilen doğa harikası

Keşfedildiği günden bu yana araştırmacıların ve doğaseverlerin ilgi odağı haline gelen Karaleylek Kanyonu, Mezopotamya’ya hayat veren Fırat Nehrinin üzerinde bulunuyor. Doğu Anadolu bölgesi kanyon oluşumuna elverişli bir coğrafyaya sahip değilken Karaleylek Kanyonu bu bölgede dünya çapında ünlü olan birçok kanyonun özelliklerini barındırmaktadır. Kanyonun bu özelliği tesadüfen keşfedildiği günden beri bilim dünyasını heyecanlandırıyor.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Karaleylek Kanyonu’nun eski adı nedir?

Karaleylek Kanyonu Elazığ ilinin Baskil ilçesi sınırlarında bulunan Kumlutarla köyünde yer almaktadır. Kanyonun il merkezine uzaklığı 74 kilometredir. Baskil ilçesi üzerinden karayolu ile ulaşım sağlanabilmektedir. Fırat Nehri ve Karakaya Baraj Gölü'nün birleştiği noktada bulunan Karaleylek Kanyonu, ismini endemik bir tür olan ve bölgede yaşam süren karaleyleklerden almaktadır. Ayrıca yöre halkı tarafından Karaleylek Kanyonu'nun eski adının "Kelleklik" olduğu söylenir. Yörede yaşayan Mustafa amca o böl- geye eskiden Kelleklik denilmesinin nedenini şöyle açıklar; Eski zamanlarda insanlar tam da Karaleylek Kanyonu'nun bulunduğu yerden karşıya, Fırat'ın ötesine Kellek ile geçtikleri için buraya Kelleklik ismi verilmiştir.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Kanyon halk arasında bir çok efsaneye konu oldu

Bu kanyonun sahip olduğu doğal güzelliklerin yanı sıra yerel halk arasında anlatılan bir dolu efsanesi de bulunmaktadır. Anlatılan bir efsaneye göre zamanın birinde yağız bir genç, sevdasına tutulduğu yârenini görmek için neredeyse her gün Fırat suyunun üzerinden karşıya geçer. Tabi bu yolculuğu az önce bahsettiğimiz kellek ile gerçekleştirir. Yağız genç bir an önce sevdalığını kaçırma düşüncesi içindedir. Detaylıca bir plan hazırlar.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Yarım kalmış bir aşk hikayesi…

Günü gelince daha önceden belirledikleri bir vakit karşıya geçmek üzere hareket eder. Zaman ikindi vaktidir ve Fırat her zamanki gibi azgın bir şekilde akmaktadır. Yağız genç ne pahasına olursa olsun karşıya geçmek için kararlıdır. Fakat Fırat bu geçişe izin vermez. Genç, kellek alabora olunca sulara karışıp gider. Bir sevda daha yarım kalır. Böylece Kelleklik bir sevdanın efsaneye dönüşmesine şahitlik eder ve Sevdalanın akıp Fırat'ın suyuna karıştığı bir yer olur.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Coğrafyada yaşayanlar karaleylek ile ilgili bir inanışa sahip

Kanyonun yer aldığı coğrafyada yaşayan insanlar karaleylek ile ilgili de bir inanışa sahiptir. İnanışa göre, her yıl bahar aylarında havaların ısınmasıyla birlikte uzak diyarlardan Fırat kenarına gelen karaleyleklerin ağızlarında siyah bir cisim var ise bu durum o yılın bereketsiz, huzursuz, çorak bir yıl olacağına, bazı olumsuz durumların yaşanacağına işarettir. Eğer karaleyleğin ağzında beyaz görünümlü bir cisim veya yiyecek var ise o yılın bolluk ve bereket içinde geçeceğine, huzur olacağına inanılmaktadır.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Tesadüfen keşfedilen kanyon bilim dünyasını heyecanlandırdı

Efsanelerin yanı sıra 9 bin yıllık geçmişi olduğu düşünülen Karaleylek Kanyonu'nun sahip olduğu tarihi gerçekliklerden de bahsetmek gerekir. Kanyona yönelik bilimsel çalışmalar devam etmekte olup tüm bulgular tahmin niteliği taşımaktadır. Bu bölgenin insanoğlunun mağara yaşamından tarıma geçişinin olduğu ilk yerlerden biri olduğu düşünülmektedir. Şu anda Karakaya Barajı'nın suları altında kalan Cafer Höyük'ün alana çok yakın olması bu durumu ispatlar niteliktedir.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Mağarada insanların yaşadığına dair kanıtlar bulunmakta

Kanyonda bulunan mağaraların neredeyse tamamında insanoğlunun yaşadığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Birçok şekil, kabartma, sembol, oylum kısmen kök boya çizimleri tarihin izlerini bizlere yansıtmaktadır. Gerekli bilimsel çalışmalar henüz gerçekleştirilmemiş olsa da bir mağara içinde bulunan fırının, insanoğlunun ekmek yapımında kullandığı ilk ateşli fırınlardan biri olma ihtimali oldukça yüksek görünmektedir.

Elazığ sularında gizlenen 9 milyonluk tarih

Kanyon aynı zamanda yaban hayatına da ev sahipliği yapıyor

Yaban hayatına da ev sahipliği yapan bu doğal ve tarihi kanyon endemik bir tür olan karaleyleklerin yanı sıra nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalan ve bilinen en büyük baykuş türü olan puhu kuşuna da ev sahipliği yapmaktadır.

05 Mar 2024 - 13:27 Elaziğ- Gündem

Mahreç  Büşra Sarıkaya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elazığ Fırat Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elazığ Fırat Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Elazığ Fırat Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elazığ Fırat Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.