16 Ekim Dünya Gıda Günü dolayısıyla görüşlerine başvurduğumuz Gıda Mühendisi Cem Fidan gazetemize özel açıklamalarda bulundu

16 Ekim Dünya Gıda Günü dolayısıyla görüşlerine başvurduğumuz Gıda Mühendisleri Odası Malatya İl Temsilcisi Cem Fidan gıda güvenliğine dair çarpıcı bir açıklamaya imza atarak; “Ülkemizde de yaşanan yüksek enflasyon ortamı farklı bir boyutu ile halkımızın gıda güvencesini tehlikeye atmaktadır. Yanlış tarım politikaları, ekonomik belirsizlik ve gıda fiyatlarındaki durdurulamayan fiyat artışları artık temel gıdalara dahi ulaşılmasını güç hale getirmiştir” dedi. Gıda güvenliği ve gıda israfına da dikkat çeken Fidan, gıdaların %60‘ının insan tüketimine uygun olduğu halde atıldığını ve israf edildiğini belirtti. Fidan; dünya nüfusunun %10`unun yani yaklaşık 800 milyon insanın açlıkla mücadele ederken, israf edilen gıdanın dörtte birinin kurtarıldığı takdirde bunun insanları doyurmak için mümkün olabileceğini aktardı. Fidan, “Bu rakamlar, gıda israfının büyüklüğünü göstermesi açısından önemli olmakla beraber, gelir dağılımındaki adaletsizlik de, küresel gıda güvencesinin sağlanmasını engellemektedir” diyerek, ülkemizde gıda israfının önlenmesi ve azaltılması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığının alması gereken önlemleri özetledi.

GENEL 17.10.2022, 16:27 19.10.2022, 13:44
16 Ekim Dünya Gıda Günü dolayısıyla görüşlerine başvurduğumuz Gıda Mühendisi Cem Fidan gazetemize özel açıklamalarda bulundu

Özel Haber: Songül DURSUN

Covid-19 Pandemisinin küresel hale gelmesi, ardından pek çok sorunu beraberinde getirdi. İşsizlik, üretimde istikrarsızlık ve tedarik zincirinde bozulma, ortaya çıkan problemlerin en görünür olanlarıydı. İklim değişikliği ve pandemi nedeniyle gıda fiyatları ise ciddi anlamda etkilendi. Biz de Fırat gazetesi olarak 16 Ekim Dünya Gıda Günü dolayısıyla Gıda Mühendisleri Odası Malatya İl Temsilcisi Cem Fidan ile artan gıda fiyatlarının gıdaya erişimde sıkıntı yaşanıp yaşanmayacağı konusunu, gıda güvenliğini, gıda israfını konuştuk.

 “SAĞLIKLI TÜRKİYE VE SAĞLIKLI NESİLLER İÇİN GÜVENLİ GIDA”

Görüşlerine başvurduğumuz Cem Fidan, “Covid-19 pandemisi sırasında ülkelerin sınırlarını uzun süreli kapatması, bazı sektörlerde üretimin yavaşlaması hatta durması, lojistik sorunlarının artması ile tüm dünyada tedarik zincirleri kopma noktasına gelmiştir. Bu dönemde özellikle tarımın yetersiz olduğu ülkelerde boş market rafları ve uzun kuyruklar hâlâ hafızamızdadır. Ülkemizde de yaşanan yüksek enflasyon ortamı farklı bir boyutu ile halkımızın gıda güvencesini tehlikeye atmaktadır. Yanlış tarım politikaları, ekonomik belirsizlik ve gıda fiyatlarındaki durdurulamayan fiyat artışları artık temel gıdalara dahi ulaşılmasını güç hale getirmiştir” diyerek önemli açıklamalarda bulundu.

TÜKETİCİ; GÜVENLİ OLMAYAN, BESİN DEĞERİ DÜŞÜK, SAĞLIK RİSKİ YÜKSEK GIDAYA MAHKUM EDİLMEKTEDİR”

Maaş artışlarına rağmen alım gücünün sürekli olarak düşmesinin, halkı gıda güvencesizliğiyle karşı karşıya getirdiğini söyleyen Fidan, “Merdiven altı işletmelerin engellenmemesi, bazı üreticilerin ürün kalitesini düşürmesi, maliyetler nedeniyle gıda güvenliği sistemi kurulmadan üretim yapılması nedeniyle tüketici güvenli olmayan, besin değeri düşük sağlık riski yüksek gıdaya mahkum edilmektedir. Önümüzdeki süreçte taklit ve tağşiş listelerinde artış olması kaçınılmaz olacaktır” diyerek uyarılarda bulundu.

“BAKANLIĞIN, TAKLİT VEYA TAĞŞİŞ YAPAN İŞLETMELER LİSTESİ EKSİK VE YANILTICIDIR”

Tarım ve Orman Bakanlığının verilerine göre 700 bin civarındaki gıda işletmesinin bulunduğu ülkemizde son 10 yılda 2 bine yakın firmanın taklit veya tağşiş yapan işletmeler listesinde yer aldığı bilgisinin eksik ve yanıltıcı olduğunu ifade eden Fidan, “Bakanlık tarafından kategorize edilerek Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS) kayıtlarında yer alan kayıt kapsamında 684 bin 852 işletme, onay kapsamında ise 15 bin 704 işletme olduğu görülmektedir. 700 bin civarındaki gıda işletmesinin bulunduğu ülkemizde son 10 yılda 2 bine yakın firmanın taklit veya tağşiş yapan işletmeler listesinde yer aldığı bilgisi eksik ve yanıltıcıdır. Bakanlığın bu bilgilendirmesi, bu listenin oluşması sürecindeki ilgili döneme ait toplam denetim ve denetlenen ürün sayısı ile birlikte bir analiz ve değerlendirme de içermelidir. Tüketici odaklı bu duyurunun faydalı olabilmesi için 2012 yılından bu yana yapılan duyurularda ifşa edilen firmaların son durumları, faaliyete devam edip etmedikleri, mevzuata uygun faaliyete geçip geçmedikleri gibi bilgi veya değerlendirmeler de kamuoyu ile paylaşılmalıdır” diye kaydetti.

“LİSTEDEKİ ÇOĞU FİRMA, GGBS’DE YER ALMAMAKTADIR”

Sözlerini sürdüren Cem Fidan; “Söz konusu liste incelendiğinde, özellikle zeytinyağı, süt ürünleri, bal ile et ve et ürünlerinde tağşişin yüksek olduğu, alkolsüz içecekler, çikolata ürünleri gruplarında ve bitki çayları başlığında ilaç etken maddesi kullanımına devam edildiği, depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler ve toplu tüketim işletmeleri kategorisinde markasız alkollü içkilerin satıldığı, alkolsüz içecekler listesinde ilaç etken maddesi içeren ürünlerle ilgili olarak söz konusu firmaların çoğunun GGBS (Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi)’de yer almadığı anlaşılmaktadır” dedi.

“BAKANLIĞIN, DENETİMLERİNİ ETKİN BİR ŞEKİLDE VE ESKİSİNDEN ÇOK DAHA SIK YAPMASI ÖNCELİKLİ ZORUNLULUKTUR”

“Tarım ve Orman Bakanlığının denetimlerini etkin bir şekilde ve eskisinden çok daha sık yapması öncelikli zorunluluktur” diye kaydeden Cem Fidan, güvenli olmayan gıdaların hem akut zehirlenmelerine yol açtığını hem de yıllara dayalı olarak kronik hastalıkların oluşmasına neden olduğuna dikkat çekti ve kanser ve benzeri hastalıkların tedavisinin güvenli gıda üretmenin maliyetinden çok daha fazla olduğunu aktardı.

"YETKİLENDİRİLMİŞ GIDA DANIŞMANI SİSTEMİ HAYATA GEÇİRİLMELİDİR”

Açıklamasında gıda güvenliğinin önemine vurgu yapan Cem Fidan, gıda güvenliğinin sağlanması adına yapılması gerekenleri sıralayarak; “FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) ve WHO (Dünya Sağlık Örgütü) 2022 yılının sloganını ‘Daha İyi Sağlık için Daha Güvenli Gıda’ olarak belirlemesi, konunun önemini gözler önüne sermektedir. Gıda güvenliğinin önemi anlaşılmalı ve bir an önce kamu otoritesi denetleme ve düzenleme görevini yapmak üzere alt yapısını ve insan kaynağını nicel ve nitel olarak artırmalıdır. Gıda ile ilgili başta resmi otorite olmak üzere kamunun ilgili diğer kurum ve kuruluşları ile meslek örgütleri, üniversiteler, sektör temsilcileri, üretici birlik ve sivil toplum kuruluşlarıyla gıda güvenliğinin sağlanması için bir araya gelinmelidir. Bu doğrultuda gerek özel sektörde ve gerekse resmi kontrol mekanizmalarında görev yapan Gıda Mühendislerinin gıda güvenliğinin vazgeçilmez bir parçası olduğu göz önüne alınmalı, meslektaşlarımızın tarladan çatala tüm süreçlerde etkin biçimde yer alması sağlanmalıdır. Özellikle Gıda Mühendisi istihdam edemeyecek ölçekteki gıda işletmelerinin, teknik ve hijyen konusunda destek alabilmeleri amacıyla, TMMOB Gıda Mühendisleri Odası tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı`na önerilen ‘Yetkilendirilmiş Gıda Danışmanı Sistemi’ hayata geçirilmelidir” dedi.

FİDAN, AÇIKLAMASINDA GIDA İSRAFINA DA DETAYLI YER VERDİ

Açıklamasında gıda israfı konusunda da detaylı yer veren Fidan, “En basit anlamı ile gıda israfı, tarladan sofraya kadar üretilen gıdaların tüketilemeden çöpe gitmesidir. Daha geniş anlamıyla, tarladan tedarik zincirlerine, satış noktalarından evlere, her koşulda üretilen gıdanın boşa gitmesi, yok olması veya tüketilmeyecek duruma gelmesiyle birlikte gıda israfı oluşmaktadır” ifadelerinde bulundu.

GIDA İSRAFINDA BELİRLEYİCİ ROL OYNAYAN FAKTÖRLER…

Gıda israfında belirleyici rol oynayan faktörleri aktaran Cem Fidan, “Tarım ve gıda politikalarının, tarımsal ürün planlamalarının yanlış yapılması, gelir dağılımındaki adaletsizlikler, teknoloji ve altyapı yetersizliği, bilinçsiz ve açgözlü tüketim alışkanlıkları gıda israfında belirleyici rol oynamaktadır. Gıda israfının yarısı bireysel bilinçsizlik ve yanlış bilgilerden kaynaklanırken, diğer yarısı da hasattan sofraya kadar geçen süreçte bilimsel ve mühendislik bilgilerinin yeterli uygulanmamasından ve birçok yan ürünün değerlendirilememesinden kaynaklanmaktadır” dedi.

“GIDA İSRAFININ % 61’İ, EVLERDE GERÇEKLEŞİYOR”

2021 yılında yayımlanan "Gıda İsrafı Endeks Raporu’na göre dünyada 2019 yılında 931 milyon ton gıdanın (kişi başı 74 kg) israf edildiğine dikkat çeken Fidan, gıda israfının %61`inin evlerde, %26`sının ev dışı tüketimde ve %13`ünün de satış kanallarında gerçekleştiğini söyledi ve “Bu oranlar, küresel gıda üretiminin %17`sinin israf edildiğini ve sera gazı üretiminin %8-10`unun israf kaynaklı olduğunu göstermektedir (unep-food-waste-index-report-2021)” açıklamalarında bulundu.

“GIDALARIN % 60‘I İNSAN TÜKETİMİNE UYGUN OLDUĞU HALDE ATILIYOR VE İSRAF OLUYOR”***

“Gıdaların %60‘ı insan tüketimine uygun olduğu halde atılıyor ve israf oluyor” diye konuşan Fidan, “Dünya nüfusunun %10`u (800 milyon) açlıkla mücadele ederken, israf edilen gıdanın dörtte biri kurtarıldığı takdirde bu insanları doyurmak mümkün olabiliyor. Bu rakamlar gıda israfının büyüklüğünü göstermesi açısından önemli olmakla beraber, gelir dağılımındaki adaletsizlik de, küresel gıda güvencesinin sağlanmasını engellemektedir” dedi.

“EN ÇOK İSRAF EDİLEN GIDA TÜRLERİ; ÖZELLİKLE MEYVE, SEBZE VE TAHIL”

En çok israf edilen gıda türlerinin özellikle meyve, sebze ve tahıl olduğunu sözlerine ekleyen Fidan, gıda israfının iklim krizini de etkilediğine vurgu yaparak; “Gıda israfı aynı zamanda su, toprak, enerji, emek ve sermaye gibi kaynakların da israfı anlamına gelir. Bu yönüyle iklim krizinin de nedenlerinden biridir. Gıda israfının yarattığı olumsuz etkileri azaltmanın yollarını öğrenmek ve uygulamak, gezegenin ve insanlığın geleceği açısından son derece önemlidir” dedi.

“GIDANIN KÜRESEL ÖLÇEKTE ADİL DAĞILIMI, GIDA İSRAFININ ÖNLENMESİNDE EN ÖNEMLİ ADIM OLACAKTIR”

Dünyada yüksek gelire sahip gelişmiş ülkeler gıdayı israf ederken, gelişmekte olan ya da az gelişmiş ülke vatandaşları gıdaya ulaşamamaktadır” ifadelerinde bulunan Cem Fidan, “Dünya genelinde yeterli gıdaya erişimin sağlanamamasının en önemli nedeni gelir dağılımındaki eşitsizliktir. Gıdanın küresel ölçekte adil dağılımı, herkesin gıdaya erişim hakkına sahip olması ve yoksul kesimlerin gelirlerinin iyileştirilmesi/artırılması, gıda israfının önlenmesinde en önemli adım olacaktır”  diye konuştu.

FİDAN, GIDA İSRAFININ ÖNLENMESİ VE AZALTILMASI AMACIYLA TARIM VE ORMAN BAKANLIĞININ ALMASI GEREKEN AKSİYONLARI SIRALADI

Gıda israfını çeşitli uygulamalarla önlemenin mümkün olduğuna dikkat çeken Cem Fidan, ülkemizde gıda israfının önlenmesi ve azaltılması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığının alması gereken önlem ve aksiyonları ise şu şekilde özetledi:

-Doğru tarım ve gıda politikaları ile hasat planlaması yapılmalı, ürünlerin sofralarımıza gelmeden tarlada israf olması önlenmeli,

-Hasattan başlayarak lojistik, dağıtım, depolama ve üretim aşamalarında bilimin ve mühendisliğin gerekleri yapılmalı, teknoloji ve alt yapının iyileştirilmesi sağlanmalı,

-Gıda sektöründe israfın önlenmesi ve verimliliğin arttırılması için en küçüğünden en büyüğüne kadar tüm gıda işletmelerinde Gıda Mühendisi istihdamı sağlanmalı,

-Toplu tüketim yerlerinde ve otellerde israfın azaltılmasını sağlayacak tedbirler alınmalı,

-Gıda bankacılığı gıda güvenliği ilkelerine uygun bir şekilde geliştirilmeli,

-Bilinçli gıda tüketimi ve tüketici eğitimi için ilgili kurumlarla işbirliğine gidilmeli,

-Tüketicilerin tüketim alışkanlıklarında israftan uzak durmasının sağlanması için aksiyonlar alınmalı,

-Gıdaların saklanması ve değerlendirilmesi konusunda bilimsel fikir alışverişi ortamı sağlanmalı,

-Medyada tüketicileri yanlış yönlendirecek kişi ve kurumların değil, konu ile ilgili bilim insanlarının ve kurumların yer almasına özen gösterilmesi, önem arz etmektedir.

banner3
Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak 05:52
Güneş 07:19
Öğle 12:19
İkindi 14:47
Akşam 17:09
Yatsı 18:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4