Prof. Dr. Hikmet Esen, “Son zamanlarda  ‘Güneş Devrimi’ yaşanıyor”

Enerji fiyatları hızla artıyor ve iklim krizi ile mücadelede kömür ve doğalgaza alternatif enerji kaynakları arasında güneş enerjisi giderek ilgi duyulan bir seçenek haline geliyor. Güneş enerjisi santrallerinin gelişimi, ülkemiz ve ilimiz GES durumları ile sektörde karşılaşılan sorunları Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Yenilenebilir Enerji Sistemleri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hikmet Esen ile ele aldık. Esen güneş enerjisi panellerinden ürettiğimiz elektriğin maliyetinin fosil yakıtlardan ve nükleer enerjiden daha ucuz hale gelmesiyle son zamanlarda bir ‘Güneş Devrimi’ yaşanıldığına dikkat çekerek bu panellerden elektrik üretimi ile ilgili dünya, ülkemiz ve ilimiz nezdinde bilgilendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Esen, Elazığ’ın güneş ışınım değeri olarak 81 il içerisinde 18. sırada olduğunu ve ilimizde sürekli gündem olan Kuzova ve Uluova bölgeleri için de GES çalışmalarının olduğunu belirterek; “Tarım bölgesi olan Kuzova bölgesinde çiftçileri yüksek elektrik faturası bedellerinden kurtarabilmek adına yapımı planlanan GES projesi de şu anda vardır. Proje çalışması bittikten sonra en kısa süre içerisinde yasal hazırlıkları tamamlanarak Kuzova GES projesinin 2 MW kurulu güç ile yapımı planlanmaktadır. Diğer bir önemli ovamız olan Uluova için de sulamasını sağlayacak pompaların elektriğinin GES ile karşılanabilirliği Kuzova GES’in akıbetine bağlı olarak ilerleyeceği düşünülmektedir” dedi.

ELAZIĞ 17.07.2022, 14:01 31.07.2022, 12:23
Prof. Dr. Hikmet Esen, “Son zamanlarda  ‘Güneş Devrimi’ yaşanıyor”

Haber: Songül DURSUN/ÖZEL

Karşı karşıya olduğumuz iklim krizini durdurabilmenin tek yolu yenilenebilir enerjiye geçişten geçiyor. Elektrik tüketimini güneşten üretmek de artık konsept haline geliyor. Kısacası Güneş Enerjisi Devrimi başladı. Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Yenilenebilir Enerji Sistemleri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hikmet Esen, gazetemize güneş enerjisi panellerinden ürettiğimiz elektriğin maliyetinin fosil yakıtlardan ve nükleer enerjiden daha ucuz hale gelmesiyle son zamanlarda bir “Güneş Devrimi” yaşanıldığına dikkat çekerek,  bu panellerden elektrik üretimi ile ilgili dünya, ülkemiz ve ilimiz nezdinde bilgilendirmelerde bulundu.

“GÜNEŞ ENERJİSİNDEN HEM ISI HEM DE ELEKTRİK ENERJİSİ ELDE ETMEKTEYİZ”

Prof. Dr. Esen, “Güneş enerjisinden çeşitli yöntemlerle hem ısı hem de elektrik enerjisi elde etmekteyiz.  Burada güneş enerjisinden kısaca bahsedip sadece elektrik üretiminde kullanılan fotovoltaik panelleri anlatıp, okuyucularımıza güneşten elektrik üretimini kara (arazi), çatı, su üstü ve tarımsal sulama GES şeklinde ayrı ayrı değil de genel hatları ile Dünya, Türkiye ve Elazığ özelinde anlatacağım” dedi.

YENİLENEBİLİR ENERJİ 2022'DE KÜRESEL REKOR KIRMAYA HAZIRLANIYOR

2019 yılından itibaren dünya ülkelerinin elektrik üretimi noktasında çok önemli bir dönüm noktası yaşadığını belirten Prof. Dr. Esen, “Bu yıl niye önemli şu şekilde açıklamamız doğru olacaktır. Daha çevreci ve temiz bir dünya için artık dünya ülkelerinin elektrik üretiminde fosil kaynaklardan en önemli kaynak olan kömür kullanım oranı (%36,63) ile yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım oranının (%36,99) aynı noktalara geldiği ve 2019 yılından sonra da yenilenebilir enerji kaynağı kullanımının elektrik üretiminde kömür kaynağını geçtiği yıl olarak belirtebiliriz” diye konuştu

IEA İCRA DİREKTÖRÜ FATİH BİROL: BÜROKRASİLERİ AZALTMAK,  HÜKÜMETLERİN ULUSLARARASI İKLİM HEDEFLERİNE ULAŞMA OLASILIĞINI CANLI TUTACAKTIR

Sözlerini sürdüren Prof.Dr. Hikmet Esen; “Konuyu daha net anlatmak için Dünyadaki ve ülkemizdeki bazı enerji istatistiklerini vermem gerekli. Bu yüzden alanımızda istatistik verileri ile bizlere rehber olan ve şu anda İcra Direktörünün Prof. Dr. Fatih Birol olduğu Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri ile EMBER yani dünyayı kömürden temiz elektriğe dönüştürmek için veriye dayalı iç görüler kullanan küresel bir enerji düşünce kuruluşunun verilerinden faydalanarak aktarmam gerekiyor.  Dünya elektriğini 2021 yılında %10,3 oranında rüzgâr ve güneş enerjisinden karşılamakta, Doğalgazı %22, hidroelektriği %15, kömürü %36 dolaylarında kullanmaktadır. Toplam temiz enerji kullanım oranı da %37,5 dolaylarında olmaktadır. 2020-2030 yılları arasında kömür kullanımında %69 düşüş, 2030-2040 yılları arasında da yenilenebilir enerjide %50’lik artış beklenmektedir.  Rüzgâr ve güneş, 2020'de %9,3'ten 2021'de ilk kez küresel elektriğin onda birinden (%10,3) fazlasını üretti. Bu, 2015'te Paris anlaşmasının imzalandığı zamanki pazar payının (%4,6) iki katından fazladır. Büyüme oranları da arttı: IEA İcra Direktörü Fatih Birol, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin, hükümetler yenilenebilir enerjinin enerji güvenliği ve iklim faydalarından giderek daha fazla yararlanmaya çalışırken temiz enerji geçişlerini hızlandırmak için yeni bir aciliyet eklediğini söyledi. “Son aylarda, özellikle Avrupa'da enerji piyasasındaki gelişmeler, yenilenebilir enerjilerin emisyonları azaltmadaki köklü etkinliklerine ek olarak, enerji güvenliğini iyileştirmedeki temel rolünü bir kez daha kanıtladı” demiştir. Bürokrasileri azaltmak, yenilenebilir enerji kaynaklarının daha hızlı yayılması için izin verilmesini hızlandırmak ve doğru teşvikleri sağlamak, hükümetlerin uluslararası iklim hedeflerimize ulaşma olasılığını canlı tutarken günümüzün enerji güvenliği ve piyasa zorluklarını ele almak için yapabileceği en önemli eylemlerden bazılarıdır” ifadelerinde de bulunmuştur”dedi.

“SON ZAMANLARDA BİR ‘GÜNEŞ RÖNESANSI’ YAŞANILMAKTA”

“Avrupa Birliği şu anda elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 3,6'sını güneş enerjisinden karşılamakta” diyen Esen, “Bu oran Birleşik Krallık'ta (BK) yüzde 4,1'le biraz daha yüksek. BloombergNEF, mevcut pazar eğilimlerine dayanarak güneş enerjisinin 2040'a kadar Avrupa enerji karışımının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturacağını tahmin ediyor. Fotovoltaik (Güneş panelleri sayesinde Güneş'ten elektrik elde etme yöntemi) panellerden ürettiğimiz elektriğin maliyetinin fosil yakıtlardan ve nükleer enerjiden daha ucuz hale gelmesiyle son zamanlarda bir ‘güneş rönesansı’ yaşanıldığına dikkat çeken birçok kitap yayımlanmıştır” ifadelerinde bulundu.

“DÜNYA ÇAPINDA GÜNEŞTEN 1000 GW ELEKTRİK ÜRETMEYE YETECEK KADAR GÜNEŞ PANELİ KURULMUŞ DURUMDA”

Son hesaplamalara göre şu anda dünya çapında güneşten 1000 GW yani 1 terawatt (TW) elektrik üretmeye yetecek kadar güneş paneli kurulmuş durumda olduğuna dikkat çeken Prof.Dr. Esen, “Bu, yenilenebilir enerjinin benimsenmesi için önemli bir kilometre taşıdır. Bu güneş enerjisi kapasitesi, Avrupa'daki neredeyse her ülkenin elektrik ihtiyacının toplamını karşılamaya yeterli ancak dağıtım ve depolama sınırlamaları, güneş enerjisinin hâlâ küresel enerji arzının çok küçük bir kısmını karşıladığı anlamına geliyor. GES kurulu gücü yıllık bileşik büyüme oranına (YBBO) göre 2015 yılından 2030 yılına kadar %15,7 olarak tahmin edilmektir” dedi. Ülkemizde yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinden biri olan GES’in kurulu gücünün 2022 yılı Mayıs ayı itibari ile 8.336 MW olduğu bilgisini paylaşan Esen, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Mayıs 2022 Kurulu Güç raporunu yayınladığını ve rapora göre, kurulu güç toplamı 100.666,5 MW olurken 2022 yılının ilk 5 ayında kurulu gücün 8.336 MW'lık kısmnın güneş enerjisi santrallerinden sağlandığını vurgulayarak, Güneş enerjisindeki kurulu gücün bir önceki aya göre 251 MW artış gösterdiğini söyledi.

BAKAN KURUM: TÜRKİYE’NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELESİNDE VE ENERJİ İHTİYACININ KARŞILANMASINDA YÜKSELİŞ DÖNEMİNE GEÇİLMİŞTİR

Prof. Dr. Hikmet Esen, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un geçtiğimiz günlerde Isparta’da yaptığı konuşmasında yenilenebilir enerjiye ilişkin yaptığı açıklamayı anımsatarak,  “ ‘Kendi enerjimizi, kendi elektriğimizi üreteceğiz’ diyen Kurum, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile birlikte 18 ilde devlete ait 750 milyon metrekare, yani 750 bin dönüm araziyi güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji santrallerinin kurulması için yatırımcıların kullanımına açtıklarını söylemiştir. Kurum açıklamasında, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelesinde ve enerji ihtiyacının karşılanmasında yükseliş dönemine geçildiğini de belirtmiştir. Türkiye’de bakanlıklar tarafından desteklenen elektrik enerjisinin yenilenebilir kaynaklardan sağlanması amacıyla çeşitli programlar bulunmaktadır. Bu kapsamda hazırlanan projeler için birçok hibe ve finasman desteği sağlanarak avantajlar sağlanmıştır” diye konuştu. Sözlerinde ülkemizde son yıllarda lisanssız enerji santrallerinin kurulu gücünün önemli ölçüde arttığına dikkat çeken Esen; “2015 yılı sonunda 0,4 GW olan lisanssız kurulu güç, Ekim 2021 itibariyle 7,4 GW seviyesine ulaşmıştır. Ekim 2021 itibariyle Türkiye’deki lisanssız kurulu gücün %92’lik kısmını GES’lerin oluşturduğu ve diğer yenilenebilir enerji kaynaklarının geride kaldığı gözlenmektedir. Türkiye’de genelde sınırlı kapasitelerden oluşan lisanssız GES kurulu gücünün artışını destekleyen etmenler ise 2019 yılına kadar lisanssız GES’lerin YEKDEM alım garantilerinden faydalanabiliyor olması, GES’ler için santral büyüklüğü ve verimlilik arasında direkt bir ilişki bulunmaması,  Panel maliyetlerinin ve santral işletme maliyetlerinin zamanla düşmesi,  Türkiye’nin yüksek güneş enerjisi potansiyeli,  Diğer teknolojilere göre operasyonel avantajlar olarak sıralayabiliriz” dedi.

“ELAZIĞ, GÜNEŞ IŞINIM DEĞERİ OLARAK 81 İL İÇERİSİNDE 18. SIRADA”

Elazığ’ın güneş ışınım değeri olarak 81 il içerisinde 18. sırada olduğu bilgisini veren Esen; “Rüzgâr ve güneşe dayalı kurulu güç kapasitesinin artırılması için ek kapasite bugüne kadar farklı yöntemlerle yatırımcılara dağıtılmıştır. En son gelinen noktada lisanslı kapasitenin dağıtılması aşamasında güneş ve rüzgârda YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı)  modeli izlenmektedir. Yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi için mevcut olarak kullanılan, ilerleyen zamanlarda da kullanılacağı öngörülen ihale modelidir. Katılımcılar, kWh başına tanımlanan tavan fiyatı üzerinden indirim sunmaktadır. Kazanan üretici, belli bir endeks mekanizmasına göre değişecek fiyat taahhüttü üzerinden 15 yıllık bir elektrik alım anlaşması imzalamaktadır. Bugüne kadar başarıyla tamamlanmış toplamda iki adet GES YEKA ihalesi bulunmaktadır. Elazığ’a YEKA GES-5 kapsamında toplamda 100 MW GES için ihale yapılacaktı ve Elazığ ihalesi 5 kısma ayrılmıştı. Bağlantı kapasiteleri Elazığ-1 için 30 MWe, Elazığ-2, Elazığ-3 ve Elazığ-4 için 20 MWe ve son kısım Elazığ-5 için ise 10 MWe olarak yapılacaktı. Ülkemizin güneş enerjisi bakımından en verimli illeri haritadan bakıldığında en kırmızı bölgeler olan doğudan başlayarak batıya doğru Van, Bitlis, Muş, Bingöl, Elazığ, Malatya, Kahramanmaraş, Kayseri, Niğde, Konya, Karaman, Antalya, Burdur ve Muğla illeri olarak sayılabilir. Özellikle Van, Karaman ve Antalya’nın haritada daha kızıl yani potansiyelinin daha fazla olduğunu görebiliriz. Elazığ güneş ışınım değeri olarak yani metre kareye bir günde düşen ışınım miktarı olarak 1,588 kWh değeri ile 81 il içerisinde 18. sıradadır. Elazığ’ın ise en verimli konumlarını da Elazığ haritasına baktığımızda en kırmızı olan bölgeler Arıcak ve Sivrice olarak görmekteyiz, ancak Ağın ilçesi hariç diğer ilçelerinde de önemli sayılabilecek potansiyeli mevcuttur. 2004 - 2021 periyodu için günlük global güneş ışınım veri arşivi oluşturulmuştur. 2004 - 2021 periyodu için günlük güneş ışınım verileri ile Elazığ’ın Baskil ilçesi bölgesinin ve Kovancılar ile Elazığ merkez arasının en yüksek değere sahip olduğu görünmektedir” diye belirtti.

“GERÇEK VEYA TÜZEL KİŞİLER, LİSANS ALMADAN VE ŞİRKET KURMADAN ELEKTRİK ÜRETEBİLECEK”

2020 yılında yürürlüğe giren mevzuata göre elektrik piyasasında bürokrasinin azaltılarak yatırımların artırılması ve hızlandırılması amacıyla önemli düzenlemeler getirildiğini aktaran Esen; “2021 yılı verilerine göre Türkiye'de bulunan GES’lerin toplam kurulu gücü 8.335 MW'dır. 2021 yılında Güneş Enerji Santralleri ile 13.294.280.970 kWh elektrik üretimi yapılmıştır. 673 santral (37 lisanslı, 636 lisanssız) bu üretim değeri elde edilmiştir. Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile düzenlenen faaliyet türünde elektrik enerjisi üretebilecek, gerçek veya tüzel kişilerin lisans almadan ve şirket kurmadan elektrik üretim faaliyeti yapmaları sağlanmıştır. 1 MW’ın altında olan santraller daha önce Lisanssız Santraller olarak değerlendirilmekteydi. Ancak 2020 yılında yürürlüğe giren mevzuatta; elektriğe ihtiyacı yüksek olan söz konusu aboneler için 5 MW olan lisanssız üretim üst sınırı kaldırıldı. Bu aboneler 5 MW'lik sınıra tabi olmaksızın lisans almadan bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüne kadar güneş, rüzgâr gibi kaynaklardan elektrik üretim tesisi kurabilecekler” dedi. Prof. Dr. Esen, Elazığ’da kurulan lisanslı ve lisanssız GES’ler hakkında da bilgiler vererek; “Türkiye’deki GES’ler arasında güç olarak en büyük 16. santral olan Elazığ Kovancılar GES (15 MW), Solantegre GES (8 MW, Elazığ’ın tek Lisanslı GES’i), Tekno Ray Solar Elazığ GES (7 MW), Hayran Enerji GES (1 MW, 1.9619 MW sonradan), Tahir Yüce GES (0,85 MW), Solentegre ve Karine Lisanssız GES (0,50 MW, 1 MW sonradan), Sivrice Arıtma GES (0,40 MW), Elazığ’daki diğer lisanssız GES’ler (158 MW). TEDAŞ 11. Bölge Müdürlüğü bünyesinde Elazığ’daki Lisanssız GES’ler ise şu şekildedir; 190 adet arazi GES, 176,180 MW; 63 adet çatı GES, 7,456 MW” ifadelerine yer verdi.

“AKPAZAR’DA ÇİFTÇİLERİN SULAMA ELEKTRİĞİ, GÜNEŞ ENERJİSİNDEN KARŞILANACAK”

Prof. Dr. Hikmet Esen daha önce Rektör Yardımcısı olarak görev yaptığı Tunceli’deki 2018 yıllarında gündemde olan ve şu anda gerçekleştirilen bir projenin müjdesini de vererek; “Tunceli İli Akpazar Beldesinde DSİ 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 2013 yılında yapımına başlanan pompajlı sulama işi kapsamında, üreticilerin/vatandaşların enerji ihtiyacını karşılamak ve yüksek fatura bedellerinden kurtarmak için 2021 yılında GES kurulmasına karar verilmiş ve projesi hazırlanmıştır. İşin yapım ihalesinin 2022 yılında sözleşmesi imzalanarak Haziran ayı itibariyle de çalışmalarına başlanılmıştır. 1,2 MW kurulu güç ile projelendirilen tesisin yapımı sonrası 1 yıllık işletilmesi yüklenici firma uhdesinde yapılacaktır. Bu sayede tesiste meydana gelecek aksaklıklar belirlenip anında müdahalesi yapılabilecektir. Akpazar’da kurulacak bu GES projesi, DSİ tarafından Türkiye genelinde pompajlı sulamalara kurulması planlanan GES projeleri için bir pilot bölge olma özelliği taşımaktadır. Burada kurulacak tesis ile hem kurumun GES işlerinde karşısına çıkabilecek eksiklikleri (mevzuat eksikliği, teknik problemler vb.) öğrenip buna göre gelecekte diğer Bölge Müdürlüklerinde yapılacak olan işlerde tedbir almak hem de kurumun yeni bir alanda ülkemize öncülük etmesine yardımcı olunması amaçlanmaktadır. Bu proje kapsamında üretilecek olan enerji TEİAŞ hatlarına verilecek, karşılığında Akpazar’da üretim yapan çiftçilerin harcadığı elektrik enerjisi bedeli ile mahsuplaştırılması planlanmaktadır” şeklinde konuştu.

“KUZOVA VE ULUOVA BÖLGELERİ İÇİN DE GES ÇALIŞMALARI MEVCUT”

DSİ Bölge Müdürlüğü bünyesinde yer alan Uluova Sulaması, Kuzova Sulamasına yönelik GES Projelerine dair bilgilendirmelerde bulunan Prof.Dr. Hikmet Esen, İlimizde sürekli gündem olan Kuzova ve Uluova bölgeleri için de GES çalışmalarının olduğunu belirterek; “Tarım bölgesi olan Kuzova bölgesinde çiftçileri yüksek elektrik faturası bedellerinden kurtarabilmek adına yapımı planlanan GES projesi de şu anda vardır. Projelendirme çalışmaları danışman firma tarafından DSİ nezaretinde devam etmektedir. Başlangıçta 2 MW olarak kurulacak GES’lerin kademeli olarak gücünün arttırılması da planlanmaktadır. Ancak burada şunu da belirtmek gerekecek, birçok projede fizibilite çalışması yapılıp daha sonra ekonomik sebeplerle bir anda projelerin gerçekleşmemesi de söz konusu olmaktadır. Bütçe imkânları doğrultusunda bu projenin hayata geçirilmesi planlanmaktadır. Proje çalışması bittikten sonra en kısa süre içerisinde yasal hazırlıkları tamamlanarak Kuzova GES projesinin 2 MW kurulu güç ile yapımı planlanmaktadır. Diğer bir önemli ovamız olan Uluova için de sulamasını sağlayacak pompaların elektriğinin GES ile karşılanabilirliği Kuzova GES’in akıbetine bağlı olarak ilerleyeceği düşünülmektedir. Şu anda Uluova GES ile ilgili herhangi bir çalışma bulunmamaktadır” ifadelerini kullandı.Ülkemizde 2019 yılından itibaren güneş paneli ihracatının, ithalatın önünde seyrettiğini işaret eden Esen;  “Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planı’nda sürdürülebilir enerji arz güvenliğini sağlamak adına yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik gücünün toplam kurulu güce oranının %65’e yükseltilmesi ve 2023’e gelindiğinde 10 GW güneş enerjisi toplam kurulu gücüne ulaşılması hedeflenmektedir. IEA ise 2021-2026 yılları arasında Türkiye’nin yenilenebilir enerji kurulu gücünün 26 GW’dan fazla artacağını ve bu artışın yaklaşık yarısının (12 GW) güneş enerjisinden sağlanacağını öngörmektedir. Ülkemizde 2019 yılından itibaren güneş paneli ihracatı, ithalatın önünde seyretmiştir. 2019 yılından itibaren her sene panel ihracatı, ithalatı geride bırakmıştır” diye kaydetti.

“YERLİ VE YENİLENEBİLİR KAYNAKLARI ARTIRMANIN ARAÇLARINDAN BİRİ; ENERJİ KOOPERATİFLERİ”

Enerji sektöründe yerli ve yenilenebilir kaynakları artırmanın araçlarından birinin de enerji kooperatifleri olduğuna dikkat çeken Prof. Esen, Almanya ve Danimarka gibi yenilenebilir enerjide başarı hikâyesi yazan ülkelerde enerji kooperatiflerinin aktif olmalarının tesadüf olmadığını söyledi.

 “GES İÇİN ÇAĞRI MEKTUBU OLAYININ TEKRAR BAŞLAMASI GEREKMEKTEDİR”

Prof. Dr. Hikmet Esen ile yaptığımız röportajın sonunda bu sistemleri kuran firmalarla sürekli konuştuğunu ve bazı önemli sıkıntıları dile getirdiklerini ifade ederek sektörde yaşanan sıkıntıları şu şekilde özetledi:  Ülkemizde Avrupa’ya göre tam ters olarak başlayan önce üretim sonra tüketim mantığıyla giden çağrı mektubu izin olayı 2018 yılı itibarıyla araziye lisansız GES kurulumu için verilen elektrik satış bedeli olan 0,133 $ fiyatı artık geçerli değildir. Öncelikle şöyle bir örnek vereyim; diyelim ki arazi kurulumuna izin aldınız. Bugün elektrik kWh satış fiyatınız 0,133 $ değil! Bu konu Haziran 2018 tarihinde artık değişti ve “EPDK tarafından ilan edilen kendi abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli tesisin işletmeye giriş tarihinden itibaren on yıl süre ile uygulanır” Yani bugün arazi kurulumu izni alsanız da zaten satış fiyatınız artık düşük. Dağıtım bedeliniz eski sistemlerden daha pahalı. Toplamda yatırım geri dönüş süreniz uzadı. Bu sebeplerle arazi kurulumu ticari olarak da uygun mu artık tartışılmaya başlandı. Ülkemize 2013 yılı gibi giren GES kurulumu mevzuatı 2018 yılına kadar geçen sürede yatırımcı tarafından benimsenmiş ancak 2018’de bu bahsettiğimiz mevzuat durdurulmuştur. Çözüm olarak arazi GES için çağrı mektubu olayının tekrar başlaması gerekmektedir. Bugün sadece devlet kurumlarının araziye GES kurulumuna izin verilmektedir” diye belirten Esen,  “Örneğin bir belediye iseniz, arazi kurulumu sizin için mümkündür” dedi.

GES YATIRIMCISININ, YATIRIMINI RAHAT BİR ŞEKİLDE YAPMASINA ENGEL DURUMLAR…

Prof. Dr. Hikmet Esen sözlerinin sonunda; yatırımcının yatırımını rahat bir şekilde yapmasına engel durumları da anlatarak şu şekilde konuştu: Arazi için çağrı mektubu izinlerinin bitmesinden sonra sektör dar bir süreç yaşamış ve gerek personel istihdam etme konusunda gerekse de mevcuttaki finansal durumlarını korumak konusunda bu bir baskı oluşturmuştur ve buna karşılık 2019 Haziran ayında çatı endüstriyel GES’te anlık mahsuplaşmadan aylık mahsuplaşma sistemine geçilmiştir fakat bu konuda da birçok sorun yatırımcının yatırımını rahat bir şekilde yapmasına engel durum arz etmiştir ki bu durumları da aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür;

YAPILAN GES İLE İLGİLİ YERELDEKİ BELEDİYEDEN ALINAN UYGUNLUK YAZISI…

1-Yapılan güneş enerji santrali ile ilgili yereldeki belediyeden GES uygunluk yazısı istenilmektedir. Yatırımcının santral yapılacak yerin imar kanunu kapsamında yapı ruhsatı veya yapı ruhsatı yerine geçer belgeyi belediyeye beyan edip belediyeden uygunluk yazısı alması gerekmektedir, bu yazı için santral yapılacak yerin iskân ve imar yönünden probleminin olmaması gerekmektedir. Bu da bazen projenin onay sürecinde bölge dağıtım şirketi tarafından projenin onaylanmamasına sebep olabiliyor.

ÇATI TİPİ GES'LERDE YAŞANAN SORUNLAR

2- Çatı GES’de yatırımcıya kurulum yapacağı işletmenin imar ve iskân şartı’nın olması şartı sunulmaktadır. Fakat çoğu işletme imar ve iskân yönünden sorun yaşadığı için tam kapasitede çatısını kullanamıyor.

“ÇAĞRI MEKTUBUNDAKİ KURULU GÜCÜN ARTIRILMASI GEREKİYOR”

3- Diğer bir sorun ise yatırımcı mevcutta çağrı mektubunda yer alan kurulu gücünün %60 kadarını alabilmektedir, bu oranın %60’dan %90 a çıkarılması gerekmektedir. Şuan ki durumda mevcuttaki kurulu gücü yükseltebilmek için yatırımcı mevcuttaki trafosunu yükseltmek zorunda kalıyor ve bu da ekstra bir maliyet oluşturuyor.

“TKDK’NİN İŞLETME DESTEĞİ TÜM İLLERİ KAPSAMALI”

4- Ülkemizde üçüncü tekil kişilere GES’de işletme desteğini İl Tarım Müdürlükleri ve TKDK İl Müdürlükleri vermektedir. TKDK Destekleri, İl Tarım Müdürlüklerine göre daha kapsamlıdır ama TKDK ise her ili kapsamıyor bu yüzden tüm illeri kapsamasında fayda olacaktır.

“BÜROKRASİ SÜRECİ KISALTILMALI”

5-Yatırımcı ve EPC (kurulumcu yüklenici firma) müteahhit firmaların diğer bir ortak şikayetleri ise bürokrasi sürecinin çok uzun sürme durumudur. Bugün GES sahibi olmak istiyorum diyen bir kişinin yatırım kararı aldıktan 3 ay sonra yatırıma başlayabilmesi önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu da yatırım girdisi Dolar olan GES için finansal anlamda mağduriyetler yaratabileceği korkusunu ve gerçeğini doğurmaktadır ki bundan dolayı iflas eden birçok şirket olmuştur dolayısıyla bu sürecin de kısaltılması gerekmektedir.

“ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLERİ, MAĞDUR EDİLMEMELİ”

6- Sektörde İMZA yetkili mühendis olarak Elektrik-Elektronik, Elektrik Mühendisleri vardır. Fakat Elektrik-Elektronik ve Elektrik Mühendisleri Odaları pasta dilimine pay kazandırmamak için çok acımasız ve vebal alarak sektörü en iyi bilen ve GES ile ilgili yetkin bilgi ve birikime sahip ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLERİ’ni mağdur etmektedirler.

banner3
Yorumlar (0)
12
açık
Namaz Vakti 25 Eylül 2022
İmsak 04:44
Güneş 06:06
Öğle 12:20
İkindi 15:44
Akşam 18:24
Yatsı 19:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 7 16
2. Galatasaray 7 16
3. Başakşehir 6 14
4. Beşiktaş 7 14
5. Konyaspor 7 14
6. Fenerbahçe 6 13
7. Trabzonspor 7 13
8. Kayserispor 7 12
9. Gaziantep FK 7 11
10. Kasımpaşa 7 9
11. Alanyaspor 7 8
12. Giresunspor 6 7
13. Karagümrük 6 6
14. Antalyaspor 7 6
15. İstanbulspor 6 5
16. Ankaragücü 6 4
17. Sivasspor 7 4
18. Ümraniye 7 2
19. Hatayspor 6 1
Takımlar O P
1. Eyüpspor 6 13
2. Bodrumspor 6 11
3. Keçiörengücü 6 11
4. Boluspor 5 10
5. Bandırmaspor 5 10
6. Sakaryaspor 6 9
7. Samsunspor 6 9
8. Pendikspor 6 9
9. Manisa FK 5 8
10. Tuzlaspor 6 8
11. Göztepe 6 8
12. Adanaspor 6 7
13. Rizespor 5 6
14. Gençlerbirliği 6 6
15. Altay 6 5
16. Altınordu 5 3
17. Erzurumspor 5 3
18. Ö.K Yeni Malatya 6 3
19. Denizlispor 6 2
Takımlar O P
1. Arsenal 7 18
2. M.City 7 17
3. Tottenham 7 17
4. Brighton 6 13
5. M. United 6 12
6. Fulham 7 11
7. Chelsea 6 10
8. Liverpool 6 9
9. Brentford 7 9
10. Newcastle 7 8
11. Leeds United 6 8
12. Bournemouth 7 8
13. Everton 7 7
14. Southampton 7 7
15. Aston Villa 7 7
16. Crystal Palace 6 6
17. Wolves 7 6
18. West Ham United 7 4
19. Nottingham Forest 7 4
20. Leicester City 7 1
Takımlar O P
1. Real Madrid 6 18
2. Barcelona 6 16
3. Real Betis 6 15
4. Athletic Bilbao 6 13
5. Osasuna 6 12
6. Villarreal 6 11
7. Atletico Madrid 6 10
8. Real Sociedad 6 10
9. Valencia 6 9
10. Mallorca 6 8
11. Girona 6 7
12. Rayo Vallecano 6 7
13. Celta Vigo 6 7
14. Getafe 6 7
15. Sevilla 6 5
16. Almeria 6 4
17. Espanyol 6 4
18. Real Valladolid 6 4
19. Cadiz 6 3
20. Elche 6 1