24.01.2023, 11:40

Elazığ depreminin üçüncü yıl dönümünde

Söz Harmanı

24 Ocak 2020 tarihinde saat 20.55'te merkez üssü Elazığ ilimizin Sivrice ilçesine bağlı Çevrimtaş köyü olan, 22 saniye kadar süren 6.8 büyüklüğündeki depremde 41 kişi hayatını kaybetmiş ve 1.466 kişi yaralanmıştır. Civardaki bazı binalar yıkılmış, bazı binalarda da hasar tespit edilmiştir.

Deprem yalnızca Elazığ’ın bir gerçeği değil, maalesef, Ülkemizin bir gerçeğidir. Kaç deprem gördü Ülkemiz, nice acılar yaşadı memleketimiz.

Benim yaşım itibariyle hatırladığım en büyük iki deprem elbette, 17 Ağustos 1999 tarihindeki Kocaeli, Sakarya ve İstanbul civarında hissedilen Büyük Marmara Depremidir. Depremin büyüklüğü 7.4’tür ve depremde 17.480 kişi vefat etmiş, 23.781 kişi de yaralanmıştır.

İkinci olarak da hatırladığım, 12 Kasım 1999 tarihindeki Düzce depremidir. O depremde, Düzce, Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı ve Yığılca'da toplam 710 kişi hayatını kaybederken 2.678 kişi de yaralanmıştır. Depremin büyüklüğü 7.2’dir.

Bu depremlerin yanında ayrıca Van/Erciş ve Van/Edremit ile Bingöl depremlerini de hatırlıyorum. 23 Ekim 2011 günü meydana gelen Van-Erciş merkezli depremde 604 kişi ölmüş, binlerce bina hasar görmüştür. Depremin büyüklüğü 7,2’dir. 9 Kasım 2011 tarihinde Van Edremit’te deprem meydana gelmiş ve 40 kişi hayatını yitirmiştir. 1 Mayıs 2003 tarihinde saat 03.27'de gerçekleşen, 6,4 büyüklüğündeki Bingöl depreminde 176 kişi hayatını kaybetmiştir. 

1992 yılında Erzincan depremi de hafızamda yer etmiştir. Erzincan'da 1992 yılında meydana gelen depremde 653 kişi hayatını kaybetmiş ve 8.057 bina yıkılmıştır. 30 Ekim 2020 günü merkez üssü Yunanistan'ın Sisam Adası açıkları olan 6.6 büyüklüğündeki İzmir depreminde 117 kişinin ölmüştür. 

Benim bizzat hatırladığım ve yukarıda belirttiğim bu büyük depremlerden daha önce de Ülkemizde depremler meydana gelmiştir.

1939 yılında meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki Erzincan depreminde 32.962 kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 100.000 kişi de yaralanmıştır. Oluşan deprem neticesinde 116.720 bina yıkılmıştır.

Ülkemizde meydana gelen depremler elbette bu belirttiğim sayıdan fazladır. Ülkemiz tarihlerden beri birçok depreme şahitlik etmiştir.

Şurası muhakkaktır ki, Ülkemiz etkin deprem kuşaklarında yer almaktadır.  Ülkemizde, Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve Batı Anadolu Fay Hattı olmak üzere 3 büyük fay hattı bulunmaktadır.

Depremler, Ülkemizin acı gerçeğidir. Ancak bundan daha acı gerçek, Ülkemizdeki yapı stokudur. “Deprem değil, çürük bina öldürür” sözü Ülkelerin yapı stoklarıyla birebir ilgilidir.

“Deprem değil, çürük bina öldürür” şeklinde hafızlarımızda yer eden bu gerçeği “Elazığ’da bizzat gördüm” dedim. Evet gerçekten de, bazı binalar yıkılmamış, yerinde duruyor, ancak yıkılmış binaların yeri bomboş. Yani şehrin ana caddesinde bir yerde yürüyorsunuz, binalar yerli yerinde dururken, bir alan halen boş vaziyettedir. O anda hemen anlıyorsunuz ki, o bina çürüktü ve depremde yıkıldı. Tabi bu durumu yalnızca Elazığ’daki o depremde değil, birçok depremde müşahede ettik. Büyük Marmara Depreminde (1999 yılında) çürük yapılan onlarca, yüzlerce, binlerce bina, on binlerce insanımıza mezar oldu. Maalesef.

2003 yılında Bingöl Depreminde bir yatılı bölge okulu yıkılmış ve altında onlarca öğrenci kalmıştı. O masum öğrencilere, o gencecik canlara acırım halen. Yanındaki evler sapasağlam iken, o Yatılı Bölge Okulu neden yıkılmıştı? Çünkü o bina kamunun binası idi ve o binayı yapanlar doğru dürüst bina yapmamıştı. Doğru dürüst bina yapılmamasının nedeni de Devletin o işle görevli elemanlarının doğru dürüst kontrol yapmamasıdır. Büyük Marmara ve Bingöl Depreminden sonra Yapı Denetim Sistemi diye bilinen bir denetim modeli oluşturuldu, elbette geçmiş yıllara nazaran işte ciddiyet ve biraz daha fazla kontrol sağlandı.

Bir Ülkede yapı stoku kaliteli, sağlam ve depreme karşı dayanıklı ise elbette depremler öldürmez. Bunun tam tersi yapı stoku kalitesiz, dayanıksız ve sağlam değilse “deprem öldürür.”

Depremlerin sonuçları ilgili her şey yapı ve binalarla ilgilidir. Can kaybı ile binalardaki hasar durumu tamamen binanın kalitesine bağlıdır.

1999 yılındaki depremden önce Ülkemizdeki bina stoku ve yapıların kaliteli ve sağlam olduğu, ciddi bir denetime tabi olduğu söylenemez. Ancak 1999 yılından itibaren durum olumlu yönde değişmiş ve bina stoku ile yapılar eskiye nazaran daha sağlam ve kalitelidir.

2022 yılında Elazığ’da bir müddet bulundum. Elazığ’da gezdiğim-dolaştığım yerlerdeki insanlardan duyduklarıma göre, bundan 2,5 yıl önce meydana gelen deprem hâlâ gündemdeydi. Daha doğrusu deprem değil de depremden sonra yapılan konutlar gündemdeydi.

Devletimizin 3 yıl önce meydana gelen o depremden sonra hızlı bir şekilde 20 bin civarında konut (daire) yapması İlde hep takdirle anlatılıyordu. Gerçekten de Devletimiz deprem, heyelan, sel ve benzeri afetlerde büyük bir çaba ve oldukça hızlı bir şekilde yaraları sarmaktadır.  Bu durumu Elazığ depreminden sonra da yaşadık.

Elazığ Depreminin 3. yıldönümünde öncelikle yapılarımızın ve binalarımızın sağlam ve kaliteli olmasına özen gösterilmesini, bina ile ilgili yapım kurallarına titizlikle uyulmasını ve denetim mercilerinin de görevini tamamıyla ve ciddiyetle yerine getirmelerini temenni ediyor, Yüce Rabbimin (cc) tüm Ülkemizi ve Dünya’yı her türlü afet ve musibetlerden korumasını niyaz ediyorum.

Yazımın en sonunda hassaten yine belirtiyorum: “Depremden değil, çürük binalardan korkun. Çünkü deprem öldürmez, çürük binalar öldürür.”

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Şubat 2023
İmsak 05:57
Güneş 07:21
Öğle 12:42
İkindi 15:28
Akşam 17:53
Yatsı 19:12
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6