26.11.2021, 14:40

Ceza Hukukunda Haksız Tahrik

Modern Ceza Hukuku anlayışı suç işleyen kişiyi sadece objektif açıdan ele almaz. Aksine failin suçu işlerken içinde bulunduğu durum da cezalandırılma açısından önem taşımaktadır. Şayet fail objektif açıdan ele alınacak olursa somut olayda ki haksız tahrik, meşru savunma ve zorunluluk hali gibi etkenler göz ardı edilmiş olacaktır. Failin fiili nasıl işlediğinin bile çok önemli olduğu hukukumuzda failin neden işlediği sorusu oldukça önem arz edecektir. 

Ceza hukukunda failin cezalandırılması koşuluna etki eden hallerden biri de TCK 29.madde’de hüküm altına alınan Haksız Tahrik halidir. “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.”

Görüldüğü üzere fail, hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemiş ise şayet verilecek olan ceza belli oranlarda indirilmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, birçok suç esasen heyecan içindeyken işlenir. Ancak çoğu durumda heyecan durumlarının cezanın azalmasına ya da kalkmasına bir etkisinin olduğu düşünülmez. Zira heyecan durumunun, kusuru kaldırdığından ya da azalttığından söz edilebilmesi için, patolojik bir temele dayanması gerekmektedir. Patolojik bir temele dayanmayan heyecan, kural olarak iradeye zarar vermez. Bu durumlarda hareket kasıtlıdır; fail duruma hâkimdir. Bu çerçevede, konumuz bakımından ancak, durumun faile hâkim olduğu patolojik heyecan durumlarının önemli olduğu belirtilmelidir. Kanuna baktığımızda, TCK’nın da hiddet ve şiddetli elem altında işlenen fiillerde, durumun faile hakim olduğunu, failin iradesinin durumdan etkilendiğini kabul ettiğini görüyoruz. Bu çerçevede çok kısa bir şekilde tarif etmek gerekirse, failin kendisinde bir kusur olmadan, bir başkasının yapmış olduğu harekete tepki olarak suç işlemesi haksız tahrik olarak tanımlanabilir.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a-) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b-) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c-) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d-) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 Sayılı Kanun'da yer alan "ağır – hafif tahrik" ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlemediği önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Bazı suçların haksız tahrik altında işlenmesi halinde ceza verilmemesini öngören özel düzenlemeler vardır. Örneğin, karşılıklı hakaret halinde taraflardan birine veya her ikisine ceza verilmeyebilir. TCK Hakaret suçu açısından haksız tahrik müessesesini özel bir hükümle düzenlemiştir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
-4
hafif kar yağışlı
Namaz Vakti 18 Ocak 2022
İmsak 06:05
Güneş 07:32
Öğle 12:38
İkindi 15:13
Akşam 17:35
Yatsı 18:56
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11