05.10.2022, 12:19

Bağımlı bir kişilik misiniz?

Bu yazımda biraz ruh sağlığı çalışanı arkadaşlarımızın alanına girmek durumunda kalacağım ancak buradan varmak istediğim nokta toplumsal bağımlılık; bağımlı kişilik bozukluğu olan kişiler başkalarına aşırı güvenme, dayanma ve teslimiyetçi bir davranış sergilerler. Bu kişilerin teslimiyetçi ve bağımlı olmalarının sebebi, başkalarının yardımı olmadan hiçbir şey yapamayacaklarına inanmalarıdır. Yalnız kalamazlar. Bu kişilerde, depresyon, alkol veya madde kullanımı riski yüksektir, çünkü bağımlı oldukları kişi/kişiler hayatlarından çıktığında ya da bu kişiler eleştirel yaklaştıklarında tamamen reddedilmiş gibi hissettiklerinden boşluğa düşerler.

Birilerine bağımlı olmaya eğilimli olduklarından ve bağımlı oldukları kişi ile olan ilişkisinde en önemli faktör o kişinin kendisini bırakmaması olduğundan fiziksel, duygusal ve cinsel istismara maruz kalma riskleri de yüksektir. Bağımlı olduğu kişi tarafından terk edilmemek için her türlü acıya, aşağılanmaya katlanırlar. Kendilerine olan özgüvenleri düşük olduğundan bunu karşısındaki kişi ile telafi etmeye çalışırlar. Bunlardan dolayı her çeşit tavizi verebilirler, bağımsız çalışacakları iş ortamlarında rahatsızlık yaşarlar ve başarısız olma olasılıkları yüksektir. Sorumluluklardan kaçınma, ciddi karar vermeleri gereken durumlarda aşırı endişeli olurlar.

Bağımlı kişilik bozukluğu ve bağımlı kişilik özellikleri olan kişilerdeki belirgin durumları şöyle sıralanabilir;

Karar vermekte zorlanma: Başkalarının yardımı olmadan kararlar alamazlar. Birçok durum için olduğu gibi basit kararları bile başkalarına danışmadan vermekte zorlanırlar. Yanlış şeyler yapacaklarına ve hatalı davranacaklarına inanırlar ve bu yüzden kötü davranılacaklarını ve cezalandırılacaklarını düşünebilirler.

Kendini ifade edememe: Özellikle başkaları ile anlaşamadıkları hususlar olduğunda bunu ifade etmekte zorlanırlar; ya bir şey söyleyemezler ya da ezile büzüle söylerler. Ne istediklerini, neyi sorun gördüklerini ifade edemediklerinden kişiler arası ilişkilerde sorunlarına çözüm bulamazlar. Bu yüzden kötüye kullanılmaya açık hale gelirler.

“Hayır” diyememe: İstemedikleri doğrultuda kendilerinden bir şey istendiğinde ya da zorlanıldıklarında karşı koyamazlar, “hayır, yapmak istemiyorum” diyemezler. Bağımlılık aşırıysa, “hayır” demeyi akıllarından bile geçirmeyebilirler. Karşıdaki ne istiyorsa o doğrudur. Bariz bir haksızlık olduğu durumlarda söyleneni yapsalar dahi içten içe öfke yaşarlar ama bunu gösteremezler ya da bu öfkenin farkına bile varamayabilirler.

Güven eksikliği: Kendilerine güvenmediklerinden ve kendilerini yetersiz gördüklerinden aktiviteleri veya sohbetleri başlatan taraf olmazlar. Kendi fikirleri olduğunda ya susarlar ya da “bende aynı şekilde düşünüyorum” gibi söylemlerle itaat eden bir yaklaşım içinde olurlar. Dinlerken de aktif bir şekilde dinleyemezler; kendilerine güvenleri düşük olduğundan, söylenenleri anlamak değerlendirmek ve bir katkıda bulunmak gibi bir niyetleri olmaz. Öylesine dinlerler ve kendilerini konuşulanlar ve konuşanlar karşısında yetersiz ve aciz hissederler.

Yalnız kalamazlar: Yalnız iken çaresiz ve sıkıntılı olurlar. Ne yapacaklarını bilemezler ve rutin yapmaları gereken işleri yaparlar. Kafalarından sürekli bir an önce eşini arama, onun gelmesi, arkadaşıyla buluşma gibi düşünceler geçer. Dışarıdan arkadaş canlısı ya da eşine çok bağlı biri gibi değerlendirilebilirler ancak alttaki motivasyon yalnız kalmanın verdiği kötü hissetme halinden kurtulmaktır.

Bir ilişki bittiğinde hemen diğerini arama: Bağımlı kişilik özelliğine sahip kişiler yakınlık kurdukları insanlarla ilişkileri bittiğinde bu duruma tahammül edemezler. Yakın arkadaşlar ve özellikle de duygusal ilişki yaşanan kişilerde bu tahammülsüzlük çok daha şiddetli olur. Terk edilmeye ve reddedilmeye ve ayrılığa aşırı hassasiyetleri olduğundan, bunun sıkıntısını yaşarlar ve aynı zamanda şiddetli bir boşluk duygusu hissederler.

Terk edilme korkusu üzerine sürekli düşünme: Aşırı bağımlı olduğu kişi ile ilişki sürerken aşırı tedirgindirler ve günün büyük çoğunluğunda terk edilecekleri ile ilgili düşüncelerle boğuşurlar. Terk edilme korkusunun yoğunluğu, bağımlı oldukları kişinin söz, davranış ve tutumlarını sürekli gözlemelerine ve bir olumsuzluk aramalarına neden olur.

Öncelikle bağımlı olduğunuzu farketmişseniz, bu durumu bağımlılığınızdan kurtulmanız için atılmış güzel bir adım olarak görebiliriz. Bağımlılık olarak tanımladığımız şey de tam olarak sizin bahsettiğiniz gibi celladına aşık olmaktır. Bağımlı insanlar acizdir ve bağımlı olduğu şeyin yoksunluğunda kendilerini kötü hissederler. Bağımlı insanların bağımlı olduğu kişiler de genellikle narşistik özellikler barıdırır ve manipülasyonlarla kişileri kendilerine bağımlı hale getirirler. Hiç vakit kaybetmeden içinizdeki öfke ateşini yakmalı çevrenizdeki insanlara karşı sınırlarınızı yetişkin bir şekilde çizmeniz gereklidir. Bunu başarabilmeniz için destek almanız gerekir. Tüm bunların ışığında, şimdi siz ne kadar bağımlı bir kişiliksiniz?

Bir sonraki yazımda toplumsal bağımlılıkta görüşmek ümidiyle...                                                                                                        

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Aralık 2022
İmsak 05:49
Güneş 07:17
Öğle 12:18
İkindi 14:48
Akşam 17:09
Yatsı 18:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Bodrumspor 15 25
6. Keçiörengücü 14 25
7. Boluspor 14 25
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4