10.01.2022, 13:25

Afrika- I

Fikir Günlüğü

Afrika kıtasında 1 milyar 300 bin kişi yaşıyor, 54 adet ülke var. Doğal kaynaklar bakımından zengin bir kıta. Bu yüzden tarih boyunca emperyalizmin sömürgesi olmuş. Ticaret, endüstri, tarım ve insan kaynakları da cabası, ancak maalesef bütün gelişmeler yine emperyalizmin istekleri doğrultusunda gerçekleşmiş. Sosyo-ekonomik olarak Afrika kıtası dört coğrafi bölgeye ayrılıyor. Batı, Doğu, Merkezi ve Güney Afrika olmak üzere.

Türk dış politika ve ticaretinde Afrika kıtası son yıllarda giderek önem kazanmaya başladı. Yüzyılımızda uluslararası sistemde Afrika’nın daha fazla rol oynaması, birçok alanda hızlı bir gelişme göstermesi, ekonomik ve jeopolitik ağırlığının artması Türkiye’nin ve yatırımcılarımızın dikkatini çekmesine yol açtı.

Türkiye Afrika kıtasıyla sömürgecilik ilişkisi olmayan hemen hemen tek ülke. Tarihi olarak da ilişkilerimizin yoğun olduğu kıta ülkeleriyle tarihi tecrübemize dayanarak toplumsal, siyasal ve kültürel ortak yanlarımızın üzerinden sürdürülen dış politikanın elbette karşılıklı yarar ilkesine dayanması gerçek hayatta karşılığı olan bir yaklaşımdır. Doğru bir politikadır.

Afrika 2013 yılında Dünya Bankası’na göre dünyanın en fakir kıtasıydı. Ancak 2025 yılı itibarıyla orta gelirli ülkeler statüsüne gireceği ve kişi başına milli gelirin 1000 doları aşacağı öngörülmüştür.  En fakir kıta olmasının nedeni kabile yaşamı, milli bilinçten yoksunluk nedeniyle kaynaklarını emperyalizmin sömürmesidir. Milletleşme sürecini tamamlayamadığı ve kaynaklarına sahip çıkamadığı için Avrupa’nın neredeyse kolonisi haline geldi ve sonraki soğuk savaş dönemi yüzünden politik, ekonomik ve sosyal açıdan istikrarsız kaldı. Ülkeler milli ekonomilerini, milli sanayilerini, milli eğitimlerini kuramadılar.

Mustafa Kemal Atatürk benzeri bazı liderleri olsa da, yüzyıllardır sömürge olmaktan kurtulamadılar.

Son yıllarda gösterdiği hızlı büyüme belki Avrupa ve Amerika’da tahsil görenlerin ve tarih bilincine sahip olup da milli politikalara yönelenlerin etkisiyle oldu. Bazı Afrika ülkelerinde kurulan Sosyalist rejimler de sömürü konusunda Afrikalıların bilinçlenmesine yol açtı.

Günümüzün Türkiye’sindeki gibi kaynaklarını ve kurumlarını yabancı sermayenin hizmetine sunmanın bağımlılık getirmekle kalmayıp fakirliği de beraberinde getirdiğini fark etmiş olmalılar.

Afrika 2013 yılı Dünya Bankası raporuna göre dünyanın en hızlı büyüyen ikinci ekonomisi oldu. Aynı rapora göre 2018 yılında büyümenin yıllık ortalama %4.3 olacağı öngörülmüştü. Gerçekleşme durumuna bakıldığında kıtanın üçte birinde büyümenin %6 ve daha üstünde olduğunu, kıtanın yarısından biraz azını oluşturan kısmında ise %4-6 arasında gerçekleştiği görülmüştür.

Kaynaklarını kendi eline alıp dünya ekonomisi ve ticaretine entegre olmaya çalışan ve milli politikaları ağırlık veren Avrupa ülkeleri, dünyanın en fakir ülkeleri olma konumundan çıkmış, anti-emperyalist milli politikalarla ülkemizin gelişme hızını geçmiştir. Daha da önemlisi bu ülkelerde 2013 yılından itibaren görünen yüksek büyüme ve kalkınma hızının istikrar arz ediyor olmasıdır. Aynı dönemde ülkemizin dışa bağımlılığının giderek arttığı, yerli ve milli politikalardan giderek uzaklaşıldığı, ülke kaynaklarının, yollarının, hastanelerinin, köprülerinin, madenlerinin, bankalarının, telekomünikasyonun vb zenginlik unsuru sayılabilecek varlıklarının yabancı sermaye hizmetine verilme çabası içinde olduğu açıkça görülecektir. Ardı ardına patlak veren ekonomik krizler şelalesinden kurtulamayan ülkemiz, sıcak para bulmak için varlıklarını satışa çıkarmak zorunda kalmış, millete de bu politika dünyaya entegre olma gayreti olarak servis edilmiştir.

Afrika ülkelerinin bir kısmı şehirler ve ülkeler arasında kurulan ticaret rotaları ve ağları sayesinde zenginliği yakalarken, ülkemiz bütün komşularıyla kavgalı-çekişmeli hale gelerek ticaret için geçiş yolu olma jeopolitik avantajını kaybetmektedir. Boru hatlarıyla ilgili anlaşmalar halka açık olmayan şekilde yapılmış olup milli menfaatlerin korunmadığı hususunda kuşkular doğurmuştur. Çağdan ipek yolu ve Avrasya treni projeleri hayata geçirilmemiş ve cılız propaganda araçları olarak kalmıştır. Öte yandan ülke kaynaklarının israfı anlamına gelen ve hiçbir avantajı ve gereği olmayan kanal projesiyle de ticari ve ekonomik kazanç değil ama siyasal avantaj elde edilmeye çalışılmaktadır.

Nijerya büyümede zirveyi yakalarken, ilişkilerimizi neredeyse kasten bozduğumuz Mısır ikinci en hızlı büyüyen ülke konumuna gelmiştir. Cezayir, Libya ve Gabon petrol zengini ülkeler olup Botswana maden kaynakları bakımından zengin bir ülkedir. İnsan hakları ihlallerine rağmen Ekvator Gine’sinin kalkınma hızı da dikkat çekicidir. Şaşırtıcı şekilde, geçmişte en fakir ülkelerden olan Zimbabwe ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti yüzyılımızın en zengin ülkeleri arasına girme yolunda. Botswana bağımsızlığını kazandığından beri güçlü ve istikrarlı kalkınma sergiliyor.

Afrika eski Afrika değil.

(Devam Edecek)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
-4
hafif kar yağışlı
Namaz Vakti 18 Ocak 2022
İmsak 06:05
Güneş 07:32
Öğle 12:38
İkindi 15:13
Akşam 17:35
Yatsı 18:56
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11