SON DAKİKA

Elazığ Fırat Gazetesi
Ata Şengül
Ata Şengül

YÜZÜNCÜ YILINDA BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI (III)

YÜZÜNCÜ YILINDA BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI (III)
Bu haber 03 Aralık 2018 - 9:29 'de eklendi ve 20 kez görüntülendi.

“Savaş politikanın başka araçlarla devamından başka bir şey değildir.”

                                                                                                 Karl Von Clausewitz (Prusyalı General)

Yaklaşmakta olan savaşın farkında olan Osmanlı yönetimi bu hesaplaşmada yalnız kalmamak için müttefik arayışına girmiş ve ilk olarak, İtilaf grubunun kapısını çalmıştır. Bütün girişimlerine rağmen, İngiltere ve Fransa’dan aldığı olumsuz cevap, Osmanlıyı gerek mecburiyetten gerekse Almanya ile son yirmi yılda geliştirdiği ilişkilerinin etkisiyle İttifak grubu ile anlaşma yapmak zorunda bırakmıştır. Bilinçli bir şekilde reddedilen bu tutumun arkasında, İtilaf devletlerinin Osmanlı üzerindeki emelleri yatmaktadır. Bu yüzdendir ki, Osmanlı, neredeyse İttifak grubuna itilmiş, hatta bunun gerçekleşmesi için, İngiltere, Osmanlı Devleti tarafından 3,5 milyon lira ödenerek sipariş edilen “Reşâdiye” ve “Sultan I. Osman” savaş gemilerine, ilan ettiği seferberliği gerekçe göstererek el koymuştur.

Bu gelişmeler ışığında, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu aracılığıyla üçlü ittifaka davet edilen Osmanlı, Ağustos 1914’ünde İttifak devletleri ile imzaladığı anlaşmalar ile, her ne kadar gizli olsa da, tarafını belli ederek İttifak devletleri arasındaki yerini almıştır. Bu noktada, konuyla ilgili olması bakımından, Osmanlı hükümeti ile ilgili söylenen “Alman hayranlığı yüzünden savaşa girdik” mealindeki iddiaların yaşanmış gerçeklik ile pek ilgisinin bulunmadığını söylemek gerekir.

Anlaşmaların imzalanmasından hemen sonra, Osmanlı Devleti seferberlik ilan etmiştir. Askeri bakımdan, Osmanlı’nın kısa bir analizi yapılacak olursa, Trablusgarp ve Balkan Savaşları’nın ordu üzerindeki travmasını atlatmak amacıyla, ordu kapsamında birtakım ıslahat çalışmaları yapılmıştır. Bu çerçevede, 1913 yılı içinde 300.000 civarındaki Osmanlı ordusunun sayısının arttırılması amacıyla, ülke 13 kolordu bölgesine ayrılarak tümen, alay ve bağlı birliklerden oluşturulması çalışmalar yapılmıştır. Buna karşın, ordunun iaşesi 200 bin kişiye yetecek kadar iken, düşünülen bu yapının tamamlanabilmesi için 450 bin kişiye ihtiyaç duyulmuştur. Seferberliğin ilanı ile birlikte, idarî birimler arasında tam anlamı ile bir işbirliğinden, uyumdan ve koordinasyondan bahsetmek güç olmakla beraber, yaklaşık iki ay süren hazırlıktan sonra ordunun yığınak planlarının hazır olduğu, iaşesinin ve ikmal durumunun savaşa hazır hale geldiği kanaati hâsıl olmuştur.

28 Haziran 1914’te, Avusturya-Macaristan Veliaht Prensi Franz Ferdinand ve eşinin Sofia’nın Saraybosna’da, suikasta uğramasıyla birlikte fitili ateşlenen savaş, 28 Temmuz 1914’te devletlerin birbirine savaş ilan etmesiyle resmen başlamıştır. Savaşın başlamasıyla birlikte, Osmanlı hükümeti tarafsızlığını ilan etmiş ve hatta buna istinaden, kapitülasyonları kaldırdığını duyurmuştur. Bu karşın, Avrupa’da başlayan savaşın, çeşitli cepheler açılarak diğer bölgelere yayılmak suretiyle itilaf devletlerinin gücünü azaltmayı ve bu sayede savaşı kısa sürede kazanmayı planlayan Almanya, imzalanan anlaşma gereğince, Osmanlı Devleti’ne savaşa girmesi konusundaki baskılarını arttırmıştır. Özellikle, doğuda Ruslara karşı açılacak bir cephe ile meşgul edilmesi, askerî ve stratejik bakımdan Almanya’nın savaş yükünü hafifletecek idi. Buna rağmen, Osmanlı, savaşa girme hususunda aceleci davranmamış, temkinli davranmayı tercih etmiştir. Bununla birlikte, 3 Ağustos’ta, Alman Amiral Souchon’un saldırı emrini aldığı andan, 29 Ekim’de Karadeniz’de Rus hedeflerine yönelik bombardımana kadar geçen süreçte, Alman Kaiseri, Başbakanı ve Genel Kurmay heyeti ile Osmanlı hükümeti arasında geçen görüşmeler boyunca durumunu korumaya çalışan Osmanlı, günümüzde bile tartışmaları süren bir karar vermiş, Çanakkale boğazından geçen Goeben ve Breslau (ki adları daha sonra Yavuz Sultan Selim ve Midili olacaktır) ile birlikte irili ufaklı 14 parça Osmanlı Donanması Rusya’nın Sivastopol, Odessa, Novorossiyk ve Feodosia kentlerine saldırarak savaşa dâhil olmuştur. Bu konuyla ilgili olarak, bilinenin aksine, söz konusu iki Alman gemisinin İngiliz ve Fransız donanmasından kaçarak Çanakkale Boğazı’nı geçmek zorunda kaldıkları ve mürettebatına apar topar fes giydirilerek Karadeniz’e açıldıkları yönündeki görüşün doğru olmadığını ifade etmek gerekir. Zira söz konusu iki geminin sadece şeklen Osmanlı bayrağı çektiği, fakat gerçekte Alman komuta heyetinin kontrolünde ve komutasında Karadeniz harekâtını gerçekleştirdiğini de söylemek gerekir. Almanya bu konuda o kadar ısrarlı olmuştur ki, savaşa girilmesine karşı çıkan dönemin Sadrazamı Said Halim Paşa’yı ikna etmek için, Alman Souchon, Karadeniz’e çıkmasına engel olunmamasını, aksi halde, askerî vicdanı neyi gerektiriyorsa onu yapacağı diyerek Osmanlı hükümetini örtülü bir şekilde tehdit etmiştir.

Saldırının gerçekleştiği haberini aldığında küplere binen, Sadrazam Said Halim Paşa’nın, donanmanın yaptığı saldırının sorumluluğunu reddederek Harbiye Nazırı Enver Paşa’dan donanmanın derhal geri çağırmasını istemesine karşın, Enver Paşa’nın, donanma komutanına çektiği telgraf ile elde edilen başarıyı kutlaması, Osmanlı hükümetinin mevcut durumunu gözler önüne seren apayrı ibretlik bir husustur.

Donanmanın saldırısına Rusya, İngiltere ve Fransa çok sert tepki vermiş, adı geçen devletlerin büyükelçileri İstanbul’u terk etmişlerdir. Akabinde, 2 Kasım’da Rusya, 5 Kasım’da İngiltere ve 6 Kasım’da Fransa Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etmiştir. Bu sonuç ile, Almanya istediğini elde etmiş ve Osmanlı’yı savaşa sokmayı başarmıştır.

(Devam edecek.)

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER