SON DAKİKA

Elazığ Fırat Gazetesi
Ömer Tolga Güçlü
Ömer Tolga Güçlü

KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ

KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ
Bu haber 31 Ekim 2018 - 9:07 'de eklendi ve 21 kez görüntülendi.

Merhaba Saygıdeğer Okurlarım,

Hepimiz gelişmekte olan ve dur durak bilmeyen büyük bir teknoloji çağında yaşıyoruz. Her gün ve her saat bir şeyler değişiyor ve gelişiyor. Bu gelişime, bakacak olursak yeni bir dünyanın kapılarını bizlere açıyor. Ama ya açmıyorsa, daha kötü sonuçların altyapısını oluşturuyorsa, o zaman da gelişmeden söz edebilir miyiz? İşte bu yüzden kültür endüstrisi kavramını iyice anlamalı ve bu bilinçle günümüz yaşamını değerlendirmeliyiz.

Kültür Endüstrisi kavramı ilk olarak, TheodorAdorno ve MaxHorkheimer tarafından 1944 yılında yazdıkları “Aydınlanmanın Diyalektiği” adlı kitapta kullanılmıştır. Adorno ve Horkheimer, kültür endüstrisini “kitlelerin aldatılışı olarak aydınlanma” ana başlığı altında değerlendirirler. Onlara göre kültür endüstrisi, kültürün metalaştırılarak ve tektürleştirilerek yönetilmesiyle ortaya çıkan şeyleştirmenin temel sorumlusudur. Bu süreçte, kültür endüstrisinin yaşam iksiri olan reklam ve eğlence de sahteliği açık olan kültür metalarının bastırılması zor bir istekle satın alınmasını ve kullanılmasını sağlar. Kültürün kendine özgülüğü uçlarda, soyut bir şekilde varlığını sürdürürken, kültürel ürünlerin kullanımdan çok değişim değeri öne çıkarılır. Kültür endüstrisi kapsamında sanat yapıtları paketlenip indirimli fiyatlarla isteksiz izleyici kitlesine yutturulur ve böylelikle sanat keyfi sıradanlaştırılır. Sanat bir metaya dönüştürülür, yani tüketime uygun biçimde hazırlanmış, kayda alınmış, endüstri üretimine uyarlanmış, pazarlanabilir ve değiştirilebilir bir ürün haline getirilir. Her şey, olduğu şey için değil, değiştirilebilir olduğu sürece değerlidir. Bu dönüşüm süreçlerinde medya, iş, eğlence ve yönetim, anahtar dinamikler olarak gösterilir. Aynı şekilde tekniğin standartlaştırılması, seri üretim, belli başlıtüketici tipleri için kitlesel üretim kategorileri, basmakalıp bir şekilde mekanik çoğaltılabilirlik, taklidin mutlak olanın yerine konulması, kültür endüstrisine uyum sağlayamayanların ekonomik yoksunluğa itilmesi, ciddi sanatın toplumsal vicdan azabı olan hafif sanatın geçerliliği, kültürün uzlaşmaz iki öğesi olan sanat ile eğlencenin bütünleştirilmesi, eğlencenin çalışmanın uzantısı olarak algılanması, kültürle eğlencenin kaynaştırılmasıyla kültürün alçaltılması veya eğlencenin zorla entelektüelleştirilmesi, eğlenceyle tüketicilerin etkilenmesi ve sonuçta kültür endüstrisinin bir eğlence işletmesi olması, reklam ve tekrarlarla eğlencenin kitlelerin zihnindeki yüksek değerlerin yerini alması, yanılsama haline gelen bireysellik, ucuzluk kültüründen ayrılamayan vasatın kahramanlaştırılması, kâr güdüsünün tüm çıplaklığıyla zihinlere aktarılması, diğer sanat türleri gibi edebiyatın da metaya dönüştürülmesi, yaygınlaştırma ve mekanik üretim tekniği, statükoya bağlılık vs. bu konuda çok fazla örnekler verilebilir. Bu konu aslında günümüzdeki dünyada etrafımızdaki her şeyi işin içerisine katıyor. Yani bugün bize, bu kültür, bu haber, bu sanat denilen şeylerin aslında hiç öyle olmadığını ve insanları aptal yerine koymaya çalışmanın bir sonucu olduğunu anlıyoruz.

Kültür Endüstrisi’nin sahte olan dünyasında bilinçli bir birey olmak zordur. Çünkü, o sahtecilik gözümüze hoş görünür ve birdenbire onun dünyasında kendimizi buluruz. Sorgulamak ve okumak hiç aklımıza gelmez. Reklamların büyülü dünyasına, haberlerin kandırmacalarına, insanların aldatmacalarına alışmışızdır. Hatta şu anda ben bunları söylerken, “Hiç dediğin gibi bir durum söz konusu değil” diyebilirsiniz. Çünkü, artık söylediğim şeyler normalleşti, insanlar neyin doğru neyin yanlış olduğunu ayırt edecek durumda değil, ayırt etmek işlerine gelmediği için de tercih etmiyor olabilirler. Ama yaşadığımız bu dünyanın çoğunlukla hakikatler dünyası değil, yalanlar dünyası olduğunu bilmemiz gerekiyor. Çoğunlukla diyorum çünkü, az da olsa yapılan doğru şeyler var. Ama bunlar yetmiyor.

Etrafımızı bu kadar saran kültür endüstrilerinden kurtulmamız mümkün değildir. Çünkü nereye bakarsak bakalım, hangi kitle iletişim araçlarını (televizyon, internet, sinema, dergi, gazete vs.) açarsak açalım bu kültür endüstrileriyle karşılaşacağız. Bu konuda iki çözüm var: Ya bütün bu kitle iletişim araçlarından kendimizi soyutlayacağız, ya da tek tipleşen bir bireyden kendimizi çıkartarak, farklı düşünen bir birey haline getireceğiz. İlk maddeye bakacak olursak, kendimizi kitle iletişim araçlarından soyutlamamız mümkün değil. Çünkü, nereye bakarsak bakalım, etrafımızı sarıp sarmalayan bu araçlar karşımıza çıkacak. Bu yüzden ilk maddeyi unutalım. İkinci maddeye gelecek olursak, “Kendimizi toplumdan farklı düşünen bir birey haline nasıl getirebiliriz” diye düşünmemiz gerekiyor. Bu konuda da yapılacak iki şey var, sorgulamak ve okumak. Bütün her şeyi, hatta kendimizi bile, sorgulayan bir birey olmamız gerekiyor. Ancak bu şekilde, beyinde çalışmayan mekanizmayı çalıştıran ve diğer bireylerden farklı sonuçlar üreten bir birey haline gelebiliriz. Elbette sorgulamak tek başına yeterli değil. Çünkü, okumayan bir birey ne kadar sorgularsa sorgulasın, doğru cevabı bulma konusunda bir gün tıkanacaktır. Bu tıkanıklık ancak okuyarak giderilir.

Eğer toplumsal yaşamımızda tek tip insan olmaktan kurtulmak istiyorsak, sorgulayan ve okuyan bireyler olmak zorundayız. Bu bilinçle etrafımızdaki bütün kültür endüstrilerine bakarsak, o zaman neyin doğru neyin yanlış olduğunu anlayabiliriz. Bu da bizim toplumdan farklı düşünmemizi ve marjinal fikirleri olan derin bir kişilik haline gelmemizi sağlar. Umarım bu konuda gerekli çalışmalarımızı yaparız ve istediğimiz sonuçları üretiriz.

Sağlıcakla Kalın…

 

 

 

 

 

 

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER